5В010200 – «Педагогика және бастауыш оқыту әдістемесі» мамандығы үшін



жүктеу 0.78 Mb.
бет3/4
Дата04.07.2016
өлшемі0.78 Mb.
1   2   3   4

Есеппен жұмыс

1. Түрін анықта.

(4-ші пропорционал шаманы табуға берілген есеп)

2. Дайындық жұмысы.

Тұрақты шаманы табуға есеп құрастыру

2 қалам 10 теңге тұрады, бір қалам канша теңге тұрады?

3. Мазмұнын талдау.

Есепте не туралы айтылған? (Дәптер туралы)

Есепте не белгілі? (6 тор дәптер 42 теңге тұратыны)

Есепте не белгісіз? (1 дәптердің қанша теңге тұратыны)

Есеп не сұрайды? (9 жолды дәптердің қанша теңге түратыны).

4. Талдау:

Есептің сұрағына бірден жауап беруге бола ма? (Болмайды).

Неліктең? (Себебі 1 дәптердің канша теңге түратынын білмейміз).

Ал оны табуга бола ма? (Болады).

Қандай амал қолданамыз? (Бөлу).

Енді есептің сүрағына жауап беруге бола ма? (Болады).

Қандай амал қолданамыз? (Көбейту).

5. Содан кейін мүғалімнің басшылығымен кысқаша жазылады:


Бағасы

Саны

Қүны

Бірдей

6 дәптер

3 дәптер


42 теңге

?











6. Бірінші есептерді шығарғанда оны түсіндіре отырып жазу керек, ал кейінірек мұғалімнің нұсқауы бойынша орындалатын амалдарды кейде түсініктеме беріп, кейде түсініктемесіз орындауға болады.

Шешуі:


1) 42 : 6 = 7 (тг)

2) 7  3 = 21 (тг)

Жауабы: 21 теңге

7. Тексеру үшін кері есеп күрастыру керек.

7.1. 42 теңгеге 6 дәптер сатып алынды, осындай 21 теңгеге қанша дәптер сатып алуға болады?

7.2. 21 теңгеге 3 дәптер сатып алынды, осындай 42 теңгеге қанша дәптер сатып алуға болады?



Бағасы

Саны

Қүны

Бірдей

6

?


42 теңге

21 теңге


Бірдей

?

3


42 теңге

21 теңге




Шешуі:

21 : (42 : 6) = 3 (д)

Жауабы: 3 дәптер.

Шешуі: 42 : (21 : 3) = 6 (д)

Жауабы: 6 дәптер.

4. Пропорционал бөлуге берілген есептер


Бұл есептер пропорционал тәуелділік арқылы байланысқан екі айнымалы шамадан және бір немесе одан артық тұрақты шамадан тұрады, мұнда бір айнымалының екі немесе одан артық мәні және екінші айнымалының сәйкес мәндерінің қосындысы берілген, бұл қосындының қосылғыштары ізделінді болып табылады.

Пропорционал тәуелділікпен байланысты шамалардың әрбір тобына қатысты пропорционал бөлуге берілген есептердің алты түрін бөліп көрсетуге болады, олардың төртеуінің шамалары тура пропорционал тәуелділікте, екеуі кері пропорционал тәуелділікте.

Бастауыш сыныптарда тек шамалары тура пропорционал тәуелділіктегі пропорционал бөлуге берілген есептер ғана шығарылады. Бүл есептер таблица 2 көрсетілген.

Таблица 2



Шамалар

Есептер

бағасы

саны

құны

I

Тұрақты

Екі немесе одан көп мәні берілген

Санының сәйкес мәндерінің қосындысы берілген. Қосылғыштарды табу керек.

Оқушы қыз бірдей бағамен 6 тор дәптер және 4 жолды дәптер сатып алды. Ол барлығы үшін 70 теңге төледі. Торкөз дәптерлер және жолды дәптерлер жеке алғанда қанша тұрады?

II

Тұрақты

Санының сәйкес мәндерінің қосындысы берілген. Қосылғыштарды табу керек.

Екі немесе одан көп мәні берілген

Оқушы қыз бірдей бағамен тор дәптер және жолды дәптер сатып алған. Барлығы 10 дәптер. Тор доптер ушін ол 42 теңге, ал жолды дәптер үшін 28 теңге төледі. Қанша тор дәптер және жолды дәптер сатып алынды?

III

Екі немесе одан көп мәні берілген

Тұрақты

Санының сәйкес мәндерінің қосындысы берілген. Қосылғыштарды табу керек.

Дүкенде бірдей мөлшерде бас киім мен шарфтар сатылған. Бас киім 500 теңге, ал шарф 300 теңге тұрған. Барлық сатылган заттар үшін 1600 теңге төленген. Барлық бас киімдер мен шарфтар жеке-жеке қанша тұрады?

IV

Санының сәйкес мәндерінің қосындысы берілген. Қосылғыштарды табу керек.

Тұрақты

Екі немесе одан көп мәні берілген

Дүкенде бірдей мөлшерде бас киім мен шарфтар сатылған. Бір бас киім мен бір шарф 800 теңге түрады. Барлық бас киімдер үшін 1000 теңге ақша, ал барлық шарфтар үшін 600 теңге

ақша тұскен. Бас киім мен шарф жеке-жеке алғанда қанша тұрады?



Бастауыш сыныптарда пропорционал бөлуге берілген есептер түрақты шаманың мәндерін табу тәсілімен шығарылады.

Мысалы:


Тігінші дүкеннен бірдей бағамен 7 м ақ шыт және 3 м қызыл шыт сатып алды. Барлық матаға ол 1800 теңге төледі. Маталардың әр түріне қанша ақша төледі?

Есеппен жүмыс

1. Түрін анықта.

(пропорционал бөлуге берілген есеп)

2. Дайындық жұмысы.

(тұрақты шаманы табуға екі есеп құрастыру)

2.1. 2 м мата 160 теңге тұрады, осындай 1 м мата қанша теңге тұрады?

2.2. 1 м мата 90 теңге тұрса, 8 м мата қанша түрады?

3. Мазмұнын талдау:

Есепте не туралы айтылған? (мата туралы).

Есепте не белгілі? (7 м ақ шыт және 3 м қызыл шыт сатып алды, барлығына 1800 теңге төленгені белгілі).

Есепте не белгісіз? (матаның бағасы).

Есеп не сұрайды? (тігінші маталардың әр түріне қанша теңге ақша төлегені).

4. Талдау:

Барлық матаға 1800 теңге ақша төленгені белгілі болса, онда нені табуга болады? (барлығы қанша метр мата сатып алынғанын).

Қандай амал қолданамыз? (қосу).

Барлығы қанша теңге ақша төленгені және барлығы қанша метр мата сатып алынғандығы белгілі болса, онда нені табуға болады? (1 м матаның бағасын).

Қандай амал қолданамыз? (Бөлу).

Енді есептің сүрағына жауап беруге бола ма? (Болады).

Қандай амал қолданамыз? (Көбейту).

5. Қысқаша белгілеу. (қысқаша белгілеуін кесте турінде жазамыз).



Бағасы

Саны

Құны

Бірдей

7 м

3 м


? теңге

1800 теңге



6. Есептің шешуі жеке амалдар түрінде түсіндіріле отырып жазылады.

Шешуі:


1) 7 + 3 = 10 (м)

2) 1800 : 10 = 180 (тг)

3) 180  7 = 1260 (тг)

4) 180  3 = 540 (тг)

Жауабы: 1260 теңге және 540 теңге.

7. Есептің шешуін тексеру жауапта алынған сан мен берілген сандар арасындағы сәйкестікті тағайындау тәсілімен орындалады: есептің жауабында алынған сандарды қосу керек, сонда есепте берілген сан шығуы тиіс.

Тексеру:


  1. 40 = 1800 (тг)

5. Екі айырма бойынша белгісіз шаманы табуға берілген есептер
Екі айырма бойынша белгісз шамаларды табуға берілген есептер IV сыныпта енгізіледі. Олар екі айнымалыдан және бір немесе бірнеше турақты шамадан тұрады, мұнда бір айнымалының екі мәні және екінші айнымалының сәйкес мәндерінің айырмасы берілген, ал бұл айнымалының өзінің мәндері ізделінді болып табылады. Пропорционал тәуелділіктегі әр үштік шамадан тұратын топқа қатысты алғанда екі айырма бойынша белгісіздерді табуға берілген есептердің алты түрін бөліп көрсетуге болады. Алайда бастауыш сыныптарда 3 таблицада көрсетілген екі есепті қарастырумен қанағаттанады.

Таблица 3



Шамалар

Есептер

бағасы

бағасы

бағасы

I

Тұрақты

Екі мәні берілген

Санына сай мән-мәндердің айырмасы берілген. Әр мәнді табу керек.


Хорға қатысатындардың костюмі үшін бірдей бағамен екі бөлек жібек мата сатып алынған: біреуіңде 18 м, екіншісінде 15 м бар. Бірінші бөлек мата үшін екінші бөлек матадан 210 теңге артық ақша төледі. Әр бөлек мата қанша тұрады?

II

Тұрақты

Санына сай мән-мәндердің айырмасы берілген. Әр мәнді табу керек.


Екі мәні берілген

Хорға катысушылардың костюмі үшін бірдей бағамен екі бөлек жібек мата сатып алынды: бір бөлек мата үшін 1260 теңге, ал екіншісі үшін 1050 теңге төленген. Бірінші бөлектегі мата, екінші бөлектегі матаға қарағанда 3 м артық. Әр бөлекте қанша метр мата бар еді?

Әуелі I түрдегі есеп, содан кейін II түрдегі есеп қарастылады. Бұл тек қана тұрақты шаманың мәнін табу тәсілімен шығарылады.

Мысалы:


Бір орамда 25 м, ал екіншісінде 49 м бірдей мата бар. Екінші орамның құны біріншіден 1440 теңге артық. Әр орамға қанша теңге ақша төленген?

Есеппен жүмыс

1. Түрін анықта.

(екі айырма бойынша белгісіз шаманы табуға берілген есеп)

2. Дайындық жұмысы.

(тұрақты шаманы табуға екі есеп құрастыру)

2.1. Дүкенде бірдей екі орам мата бар еді. Бір орамдағы мата екіншідегіден 24м артық, соған қарай құны да 1440 теңге артық, 1 м мата қанша теңге түрады?

2.2. Бағалары бірдей бірнеше костюм және олардан екеуі артық пальто сатып алыңды. Костюмдерге қарағаңда пальтолар үшін 16600 теңге ақша артық төленді. Бір пальто қанша түрады?

3. Мазмұнымен таныстыру:

Есепте не туралы айтылған? (мата туралы).

Есепте не белгілі? (25 м және 49 м мата сатып алып, екінші орамға 1440 теңге артық төленгені белгілі).

Есепте не белгісіз? (матаның бағасы).

Есеп не сұрайды? (әр орамға қанша теңге ақша төлегені).

4. Талдау:

1440 теңге артық төленгені белгілі болса, онда нені табуга болады? (қанша метр мата артық сатып алынғанын).

Қандай амал қолданамыз? (азайту).

Қанша теңге ақша артық төленгені және метр мата артық сатып алынғандығы белгілі болса, онда нені табуға болады? (1 м матаның бағасын).

Қандай амал қолданамыз? (Бөлу).

Енді есептің сүрағына жауап беруге бола ма? (Болады).

Қандай амал қолданамыз? (Көбейту).


  1. Қысқаша белгілеу. (қысқаша белгілеуін кесте турінде жазамыз).




Бағасы

Саны

Қүны

Бірдей

25 м

49 м


? теңге

?, 1440 тг артық



6. Есептің шешуі жеке амалдар түрінде түсіндіріле отырып жазылады, ал кейінірек түсініктемелер ауызша тұжырымдалады:

Шешуі:


1) 49 - 25 = 24 (м) – 1440 теңгеге сатып алуға болатын мата

2) 1440 : 24 = 60 (тг) – матаның бағасы

3) 60  25 = 1500 (тг) - бірінші орамның құны

4) 60  49 = 2940 (тг) - екінші орамның құны

Жауабы: 11500 теңге және 2940 теңге.

7. Есептің шешуін тексеру жауапта алынған сан мен есептің шартында берілген сан арасындағы сәйкестікті тағайындау тәсілі бойынша орындалады: есептің жауабында алынған сандарды азайту керек, сонда есепте берілген сан шығуы тиіс.

Тексеру:

2940 - 1500 = 1440 (тг)



Тексеру формасы – жазбаша жұмыс

Әдебиеттер:

1. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. Бастауыш кластарда математиканы оқыту әдістемесі: М, «Просвещение», 1976 ж.

2. Оспанов Т.К., Ш.Х. Құрманалина, С.Х. Құрманалина. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесі. - Астана, Фолиант, 2010 ж.

3. Оспанов Т.Қ. және басқалар. Математика: Жалпы білім беретін мектептің 4 сыныбына арналған оқулық. - Алматы, «Атамұра», 2004.

6. Оспанов Т.Қ. және басқалар. Математиканы оқыту әдістемесі. 4 сынып - Алматы, «Атамұра», 2000.
6- тақырып

Есепті алгебралық тәсілмен шығару технологиясы
Мақсаты: Есепті алгебралық тәсілмен шығаруға үйрету технологиясын білу

Құрал жабдықтар: 4 сыныпқа арналған «Математика» оқулықтары

Оқушыларға есепті арифметикалық тәсілмен шығару ұсынылады. Содан кейін тендеу құрып, алгебралық тәсілмен шешу ұсынылады; мүнда екі тәсілді салыстыру қажет. Осындай жұмыстың нәтижесінде есепті теңдеу арқылы шығарудың реті шығады:

— белгісіз шаманы анықтап, оны х деп белгілейміз;

— санды және әріпті өрнек құрамыз, белгілі және белгісіз шамалар арасындағы байланысты анықтаймыз;

— «тең» қатынасымен байланысты өрнектерді анықтап, теңдеу құрамыз;

— есептің мазмұнымен байланыстырмай-ақ, тендеуді шешеміз, сондықтан мұнда шама бірліктері жазылмайды;

х-тің мәнін табамыз — бүл белгісіз шаманың санды мәні болады;

— шама бірліктерін қолданып, жауабын жазамыз.

Мысалы:

«Бүркіттің ұшу жылдамдығы 30 м/с, ал ол сұңқардың ұшу жылдамдығынан 10м/с артық. Сұңқардың жылдамдығы неге тең?»



х м/с — сұңқардың жылдамдығы

(х + 10) м/с — бүркіттің жылдамдығы

Бүркіттің жылдамдығы 30 м/с екендігін білеміз, теңдеу құрамыз:

х + 10 = 30

х = 30 - 10

х = 20

Жауабы: 20 м/с — бүркіттің жылдамдығы.

Есепті теңдеу арқылы шығарудың жаңа тәсілін қарастырайық: «Бір бидонда бірнеше литр, ал екіншісінде 10 л сүт бар. Бірінші бидонға тағы 2 л сүт құйылғанда, ал екіншісінен 3 л сүт құйып алғанда, екі бидондағы сүттің мөлшері бірдей болды. Бірінші бидонда неше литр сүт болған еді?».

1) Есептің шартындағы бірінші сөйлемді оқу. Бірінші бидонда неше литр сүт бар екені белгісіз. Бірақ екінші бидонда 10 л сүт бар екені белгілі.

Бірінші бидонда х л болсын. Екінші бидонда 10 л.

2) Есептің шартындағы екінші сөйлемге сәйкес өрнек құрамыз:

Бірінші бидонда (х + 2) л болды, өйткені 2 л тағы құйылды.

Екінші бидонда (10 — 3) л қалды, өйткені 3 л сүт құйып алынды.

3) Екі бидондағы сүт мөлшері бірдей болды, сондықтан теңдеу құрамыз:

х + 2 = 10 – 3

х + 2 = 7

х = 7 – 2

х = 5

Жауабы: 5 литр.

Тексеру:

5 + 2 = 10 - 3

7 = 7

Одан кейін оқушыларға есепті теңдеу құрып шығару ұсынылады, олар есепті шешу барысын түсіндіру кезінде үлгі бойынша оның шешуін жазамыз. «Таразының бір табағына әрқайсысы 3 кг-нан бірнеше қапшық ұн салынды. Таразы басын теңестіру үшін оның екінші табағына 10 кг және 2 кг-дық кір тастар қойылды. Таразыға неше қапшық ұн салынған?»



Таразы табағына х қапшық ұн салынған болсын.

х — қапшықтар саны.

3х кг - барлық қапшықтардағы ұн массасы.

(10 + 2) кг - барлық кір тастардың массасы.

Таразы басы теңесіп тұрғанын білгеннен кейін, теңдеу қүрамыз:

3  х = 10 + 2

3  х = 12



х = 12 : 3

х = 4

Тексеру:


3  4 = 10 + 2

12 = 12


Жауабы: 4 қапшық ұн.

Әдебиеттер:

1. Бантова М.А., Бельтюкова Г.В. Бастауыш кластарда математиканы оқыту әдістемесі: М, «Просвещение», 1976 ж.

2. Оспанов Т.К., Ш.Х. Құрманалина, С.Х. Құрманалина. Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесі. - Астана, Фолиант, 2010 ж.

3. Оспанов Т.Қ., Кочеткова О.В., Астамбаева Ж.Қ. Жаңа буын оқулықтары бойынша бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесі. – Алматы: «Атамұра», 2005

4. Оспанов Т.Қ. және басқалар. Математика: Жалпы білім беретін мектептің 4 сыныбына арналған оқулық. - Алматы, «Атамұра», 2004.

5. Оспанов Т.Қ. және басқалар. Математиканы оқыту әдістемесі. 4 сынып - Алматы, «Атамұра», 2000.



Геометриялық мазмұнды есептерді шығару технологиясы
Мақсаты: фигураның периметрін, тік төртбұрыш пен шаршышың ауданын және тікбұрышты параллелепипед пен текшенің көлемін табуға берілген есептерді шығаруға үйрету технологиясын білу.

Құрал жабдықтар: 2-4 сыныптарға арналған «Математика» оқулықтары, геометриялық фигуралар және қарапайым геометриялық денелердің модельдері, палетка

7. Фигураның периметрін табуға берілген есептер

Үшбұрыштың, төртбұрыштың, көпбұрыштың периметрі ұғымы олардың барлық қабырғаларының қосындысы ретінде екінші сыныпта енгізіледі.

Үшінші сыныпта геометриялық фигуралардың периметрін өрнек қүру арқылы жазуға үйрету жүзеге асырылады:

- Тік төртбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен табумен көбейтудің үлестірімділік қасиетін енгізу барысында таныстыру;

- шаршының периметрін оның қасиетін білу негізінде табу;

- Күрделі геометриялық фигуралардың периметрін табу («М-3»,с.169, 170).

Тапсырма:

Суреттегі фигуралардың периметрін әр түрлі тәсілмен тап:

Шешуі:


    1. Қабырғасы 6см болатын шаршышың периметрін әр түрлі тәсілмен табамыз:

Р = 6 см + 6 см + 6 см + 6 см = 24 см

Р = 6 см ∙ 4 = 24 см

Жауабы: 24 см


    1. Қабырғалары 4см және 3см болатын тік төртбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен табамыз:

Р = 4 см + 3 см + 4 см + 3 см = 14 см

Р = (4 см + 3 см) ∙ 2 = 14 см

Р = 4 см ∙2 + 3 см ∙ 2 = 14 см

Жауабы: 14 см



    1. Қабырғасы 3 см болатын теңқабырғалы үшбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен табамыз:

Р = 3см + 3 см + 3 см = 9 см

Р = 3см ∙ 3 = 9 см

Жауабы: 9 см


    1. Қабырғалары 4 см, 4 см, 5 см болатын үшбұрыштың периметрін әр түрлі тәсілмен табамыз:

Р = 4 см + 4 см + 5 см = 13 см

Р = 4 см ∙ 2 + 5 см = 13 см

Жауабы: 13 см

8. Фигураның ауданын табуға берілген есептер

2.1. Фигураның ауданын палетканың көмегімен табуға берілген есептер

Квадрат сантиметрлерге бөлінбейтін — еркін пішіндегі дөңгелектер, сопақшалар сияқты фигуралар көрсетіледі; толық емес шаршылар шығады. Содан кейін еркін пішіндегі фигуралардың аудандарын өлшеуге арналған арнайы құрал көрсетіледі — ол палетка деп аталады — квадрат сантиметрлерге бөлінген мөлдір пластина (10x10). Ауданды өлшеу үшін ол фигураның үстіне салынады («М— 3», 77-бет). Палетканы қолдану тәсілі және ауданды есептеу үлгісі көрсетіледі: толық шаршылар санына толық емес шаршылардың жартысы қосылады — бұл фигураның ауданы. Мысалы, толық шаршы сантиметрлер саны 6, ал толық емес шаршы сантиметрлер саны 14 болсын, онда фигурының ауданы:

6 см2 + 14:2 см2 = 13 см2

2.2. Тік төртбүрыш пен шаршының аудандарын табу ережелері

Тік төртбұрыштың үзындығы 4 см, ені 2 см. Тік төртбұрыштың ауданы

4 ∙ 2 = 8 (см2) немесе 2 ∙ 4 = 8 (см2)

Ереже: Тік төртбұрыштың ауданын табу үшін оның бірдей өлшеммен берілген ұзындығын еніне көбейту керек («М- 3», 82-бет).

Оқушылар өз беттерімен шаршының ауданын табу ережесін түсіндіреді: шаршы қабырғасының ұзындығын өзін-өзіне көбейту қажет немесе шаршы қабырғаларының квадратын табу керек.

2 ∙ 2 = 2 2 = 4 (см2)

2.3. Тік бұрышты үшбұрыштың ауданы

Тік бұрышты үшбұрыштың ауданы туралы түсінік үшінші сыныпта енгізіледі:

– Берілген екі үшбұрыштан тік төртбұрыш қүрастыр және оның ауданын тап:

4 ∙ 3 = 3 ∙ 4 = 12 (см2)

– Осы үшбұрыштың ауданы туралы не айтуға болады? Оның ауданы қабырғалары 4см және 3 см болатын тік бұрышты төртбұрыштың ауданының жартысына тең:

(4 ∙ 3): 2 = 12: 2 = 6 (см 2)

2.4. Күрделі фигуралардың аудандарын оларды қарапайым геометриялық фигураларға бөлу арқылы табу

Күрделі фигуралардың аудандарын оларды қарапайым геометриялық фигураларға бөліп, ереже бойынша аудандарын табу арқылы табу үшінші сыныпта қарастырылады.

Мысалы, №5 (М-3,с.169) трапецияның ауданын табу үшін оны шаршы мен тік бұрышты үшбұрышқа бөлеміз де, олардың аудандарын табамыз:

S = 4 ∙ 4 = 16 (см2)

S= (4 ∙ 3): 2 = 12 : 2 = 6 (см2)

Sтр = S + S = 16 + 6 = 22 (см2 )

№9. Тік бұрышты параллелепипедтің және текшенің көлемін табуға берілген есептер

Текшенің көлемін табу үшін көбейткіш ретінде оның қырының ұзындығын үш рет алу және көбейтіндінің мәнін табу керек, яғни ұзындығын еніне көбейту, көбейтіндіні биіктігіне көбейту немесе қырының кубын табу керек 23 = 8 (см3)




2см

2см

Тік бұрышты параллелепипедтің көлемін табу үшін оның ұзындығын еніне көбейту керек. Сонда шыққан көбейтіндіні биіктігіне көбейту керек:

(4 ∙ 2) ∙ 1 = 8 (см3).


1см



2см



4см


: ebook -> umkd
umkd -> Оқу-әдістемелік материал Кіші мектеп жасындағы тіл дамыту әдістемесі
umkd -> 5В 050121- Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті мамандығына арналған
umkd -> «Тілді жоғары мектепте оқыту әдістемесі»
umkd -> 6М 011700- «Қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы» Магистранттарға арналған
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі шәКӘрім атындағы семей мемлекеттік
umkd -> 5 в 011700- Қазақ тілі мен әдебиеті
umkd -> ОҚУ-Әдістемелік кешені (Барлық мамандықтарға арналған)
umkd -> Тарих кафедрасы
umkd -> «Азия және Африка елдерінің жаңа және қазіргі заман тарихы»
umkd -> Ағылшын тілі пәні бойынша 1-курс студенттеріне арналған


1   2   3   4


©tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет