Оқу-әдістемелік материал Кіші мектеп жасындағы тіл дамыту әдістемесі



жүктеу 0.8 Mb.
бет1/5
Дата19.06.2016
өлшемі0.8 Mb.
  1   2   3   4   5
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

Филология факультеті

Қазақ әдебиеті кафедрасы



Оқу-әдістемелік материал

Кіші мектеп жасындағы тіл дамыту әдістемесі

пәні бойынша

Мамандығы: Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі

Мамандық шифрі – 5В010200




Семей - 2012


Кіріспе
1 ӘЗІРЛЕГЕН

Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетінің қазақ әдебиеті кафедрасының доцент м.а., ф.ғ.к. Құрмамбаева Қарлығаш Солтанбекқызы _____________ «___» ___________20___ жыл.


2 КЕЛІСІЛДІ

2.1 Қазақ әдебиеті кафедрасының отырысында қаралып, талқыланды.

Хаттама №___ «___» ___________20___ жыл.
Кафедра меңгерушісі _______________ Ақтанова А.С.

2.2 Филология факультетінің оқу- әдістемелік бюросында талқыланып, бекітілді.

Хаттама №___ «___» ___________20___ жыл.
Төрайым _________________ Мұқанова Қ.Қ.
3 БЕКІТІЛДІ

Университеттің Оқу-әдістемелік кеңесінің мәжілісінде қолдау алды және басып шығаруға ұсынылды

Хаттама №___ «___» ___________20 ___жыл.
ОӘК төрағасы _____________ Г. Искакова
4  «____» __________ 20___ж. шыққан ПОӘК-нің

№ 1 БАСЫЛЫМЫ



МАЗМҰНЫ




Қолданылу аймағы

4



Нормативтік сілтемелер

4



Жалпы жағдайы

4



Пайдаланылатын әдебиеттер мен ресурстар

5



Пәннің мазмұны мен модулге бөлінуі

5



СӨЖ тақырыбы мен мазмұны

6



Пәнді оқытуға арналған әдістемелік нұсқаулар

6



Курстың форматы

7



Курстың саясаты

7



Бағалау критерийлері

7



Студенттердің білімін бақылау

8



Оқу үрдісі мен қашықтықтан кеңес беру кестесі

9



Глоссарий

9



Теориялық материал

11



Зертханалық сабақтарды орындауға арналған әдістемелік нұсқаулар

66



Бақылау жұмыстары

66



Материалды меңгергендігін бағалауға арналған сұрақтар

67




  1. Қолданылу аймағы

Бұл ПОӘК 5В010200 «Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі» мамандығы студенттерінің «Тіл дамыту әдістемесі» пәнін оқуға арналған.

«Тіл дамыту әдістемесі» -ғылыми-теориялық білім беруді мақсат ете отырып, оның болашақта зерттелуге тиіс проблемаларына байланысты студенттерді ғылыми ізденіске баулуды өзінің міндеті деп санайды. «Тіл дамыту әдістемесі» пәнінің міндеті-студенттерге теориялық және тәжірибелік тұрғыда білім беру. Болашақ тәрбиеші мұғалімдерге балаларды тіл дамытуға үйрету жолдарын яғни, балаларды ( дыбысты) фонематикалық естуі мен қабылдауын қалыптастыру; балалардың ой-өрісін кеңейту үшін сөздердің мағыналарын салыстыру ; бір сөздің әр түрлі мағынада айтылуын түсіндіру; балалар тілін орфоэпиялық дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу; сөздің грамматикалық дағдыларын қалыптастыру; балалардың сөздік қорын арнайы сөздіктер арқылы молайту жолдарын меңгерту және арнайы жаттығулар барысында істелетін жұмыстарды дұрыс ұйымдастыруға үйрету. Жаңа сөз үйрету, сөз тудыру мен сөз түрлендіру процесінде грамматикалық қателіктерді түзеп, грамматикалық мағыналарын түсіндіру. Мектепке дейінгі балаларды таза, дұрыс сөйлеуге үйрету, сөздегі дыбыстарды толық, анық айту, сөз интонацияның жекеленген элементтерін (дауыстың күштілігі, тоны жоғарылығы, қарқыны, ырғағы, тембрін) қалыптастыру. Студенттерге мектепке дейінгі балалардың дыбыстық құрамды меңгеруге қажетті дағдыларын қалыптастыруын қадағалауды т.б. үйрету. Мектепке дейінгі даярлық тобындағы балалардың дыбыстық құрамды меңгеруге қажетті дағдыларын қалыптастыруын қадаға лауды т.б. үйрету. . Сондықтан тіл дамыту әдістемесі пәнін «Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу» мамандығына оқытудың маңызы зор.








Фонетиканы оқыту. Тіл мүкістігін түзету үшін

арнаулы сабақтар жүргізу



29,28,27,20

22,6,5,15,

1,22,16


Сабақ жоспарын құру

2-апта







Орфография мен орфоэпияны оқыту

1,2,3,29,28,27,

20,22,6,


5

Ауызша баяндау

3-апта







Сөздің грамматикалық

дағдыларын қалыптастыру



29,28,27,20, 22, 6,13, 5,14

Конспектілеу

3-апта







Бала тіліндегі сөздердің морфологиялық, синтаксистік құрылысын қалыптастыру

3,4,29,28,27,20

22, 6,13,14, 15,16



Жаттығу жұмыстарын орындату

3-апта





5-7 жастағы балалардың сауатын ашуды ұйымдастырудағы сөз қолдану ерекшеліктері

16,14,29,28,27,

20 ,22, 6,15



Бақылау жұмысы

4-апта







Грамматикалық формаларды қолданып сөйлей білуге, сөйлемд. Құрап айтуға үйрету

29,28,27,20,22,6,10,12,23,32,

Арнайы сабақ жоспарын жасату

4-апта







Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері

28,29,30,27, 30

27, 20, 22, 6, 31



Колоквиум

4-апта







Баланың тілі

мен ойын дамыту кезеңінде қолданатын көрнекі құралдар



19,28, 27,,20, 22,6,17,5, 23, 2,4


Көрнекі құралдар даярлату

5-апта





  1. Нормативтік сілтемелер

Бұл ПОӘК төмендегі нормативтік сілтемелер талаптарына сай жасалған:

  • ҚР МЖМБС 5.04.019 – 2011. Жоғары білім. Бакалавриат. Негізгі ережелері;

  • ҚР МЖМБС 6.08.067-2010 Жоғары білім. Бакалавриат. 5В010200 «Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу» мамандығы;

  • ҚР МЖМБС 5.03.006-2006 ЖОО білімді бақылау мен бағалау;

  • ҚР МЖМБС 5.03.007-2006 Кәсіптік- білім беру бағдарламалары. Негізгі ережелері;

- Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу үдерісін ұйымдастырудың ережесі. ҚР БҒМ 20.04.2011 ж. №152 бұйрығы

  • ЖОО ағымдық үлгерімді бақылау, аралық және қорытынды аттестациялауды жүргізудің типтік ережелері. ҚР БҒМ 16.03.2011 ж. №94 бұйрығы;

  • Қашықтықтан оқыту технологиялары бойынша оқытуды ұйымдастыру ережелері Бұйр.01.01.2006.

  • ҚР МЖМБС 2.3.4.01-2010 Қашықтықтан оқыту технологиялары бойынша оқытуды ұйымдастыру ҚР Үкіметінің 19.01.2012 ж. №112 қаулысымен бекітілген;




  1. Жалпы жағдайы

« Тіл дамыту әдістемесі» пәнін оқыту міндеттері.

Курстың теориялық бөлімінде «Тіл дамыту әдістемесі» пәнінің ғылым ретінде танылуы, оның ғылымдар арасында алатын орны, басқа ғылым салаларымен байланысы, оның зерттеу әдістері жайлы мәліметтер беру, семинар сабақтары және зертханалық сабақтары теориялық материалдарды меңгеруді қамтамасыз етеді.



  • Тіл дамыту әдістемесі пәнін игеру барысында студент бала тәрбиесінің күрделілігі мен маңызын жете түсініп, ұстаздың этикет пен мәдениет деңгейінің жоғары болуын үнемі назарда ұстауы тиіс. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің тарихын терең меңгеріп, оның өкілдерінің шығармаларымен толық танысу.

  • Пәнді ұйымдастыру кезінде оқушылардың жас ерекшелігіне айрықша көңіл бөлуді студенттерге ескерте отырып, игерту.

  • Студенттердің, болашақ маман иелерінің өздері оқытатын оқушылардың психологиялық ерекшеліктерін үнемі назарларында ұстауға, балалармен қарым-қатынасты үйлестіре білуді үйрету.




  1. Пайдаланылатын әдебиеттер және ресурстар

Негізгі әдебиеттер

1. Инновационные подходы в практике работы дошкольных учреждений-

Семипалатинск, 2006

2 . Б. Баймұратова. Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту методикасы-

Алматы: «Рауан»1991

3. Қ. Шаяхметұлы. Әлемдік білім кеңістігіне ену жағдайында қазақ тілінде оқыту

мен тәрбиелеудің мәселелері-Колледждерде оқытылатын мемлекеттік тіл: тарих, бүгіні

мен болашағы. Семей-2006. 19- бет

4. С. Қазыбайұлы. Бастауыш кластарда қазақ тілін оқыту- Алматы 1997

5.Ғ. Дүкенбаева. Мектеп жасына дейінгі балаларды ойын арқылы адамгершілікке

тәрбиелеу.-Алматы-1992

6. З.Бейсембаева. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы,2002

7. Қ. Қасабекова. Сауат ашу сабағының үлгі жоспарлары.-А., 1984

8. Қ.Т. Қабиева. Сөйлемдегі сөздердің байланысы жөнінде-Алматы: Ана тілі, 1985

9. Ф.Мұсабекова. Тыныс белгілерін оқытудың кейбір мәселері-Алматы: Мектеп, 1959

10. С. Қалиев, Б. Баймұратова. Өзіміз оқып үйренеміз. А. 1991

11. Қ.Ж. Бұзаубақова. Жаңа педагогикалық технология. А., 2004

12. Ф. Жұмабекова, А. Салиева. Мектепке дейінгі педагогика пәнін кредиттік жүйе

талаптарына сай оқытудың ерекшеліктері-« Ұлт тағылымы» журналы №2/2006, 59-б

13. Т.К. Мүрсәлімов. Грамматикалық талдау әдістемесі-Семей-2007.

14. А. Құралұлы. Ұлттық дүниетаным.-Алматы: Өнер,2002

15. Қ.Ж. Бұзаубақова « Жаңа педагогикалық технология» тренинг/Оқу-әдістемелік

Құрал/-Алматы-2005

16. Ә. Мұхтарова. Оқушыларды шығармашылыққа баулу жолдары. А.., 1999

17. Ф. Оразбаева Тілдік қатынас теориясы және әдістемесі, А., 2000

18. М. Махмутов. Современный урок. Москва, 1985

19. Д. Әлімжанов. Қазақ тілінде морфологияны оқыту методикасының кейбір

мәселелері-Алматы, 1972

20.Г. Жұмалиева, Б.Баймұратова , Н. Никипорец. Тәй-тәй. А., 1990

21. З. Бейсембайқызы. Қазақ тілін модуль негізінде оқыту. А. 2001

22. А. Бакраденова, Б. Баймұратова. Орыс тілінде жұмыс істейтін балабақшада қазақ

тілін оқыту методикасы А., 1992

23. Ә.Ишмұхамбетов. Қызықты грамматика. А., 1995

24. Б. Құлмағамбетова және басқалар. Қазақ тілін оқыту әдістемесі А.,2000

25. Ә.Исабаев. Қазақ тілін оқытудың дидактикалық негіздері. А., 1998

26. Т.Әбдікәрімова, Т. Әбдіғалиева, Қ, Шәймерденов. Қазақ тілін оқыту әдістемесі А., 1999

27. Байтұрсынұлы А. Тіл тағылымы Алматы-1992

28. Рахметова С. Қазақ тілін оқыту методикасы, А., 1992

29. Рахметова С. Бастауыш сыныптарда оқушылардың тілін ұстарту, А., 1997.

30 Әуелбаев Ш. Қазақ тілі сабақтарының мазмұны мен жоспарлау үлгілері.А., 1980

31. Уәйісов Г., Жұмабаев Ә., Қазақ тілін оқыту әдістемесі А., 1999.

32. Сайлаубаева Б., Қойшыбаева Ж., Қазақ тілін оқыту әдістемелік нұсқау Семей-2006




  1. Пәннің мазмұны мен модулге бөлінуі

1 Модуль. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің жалпы сұрақтары

1.Тіл дамыту әдістемесі пәнінің ғылыми негіздері. Мақсаты мен міндеттері.

2. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйрету заңдылықтары мен принциптері.

3. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйретуде қолданылатын әдіс- тәсілдер.

4.Балалар тілін орфоэпиялық дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу.

5.Тіл дамыту жұмыстары, мұғалімнің сөйлеу мәдениетінде қойылатын талаптар.

6.Фонетиканы оқыту. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.

7. Орфография мен орфоэпияны оқыту.

8. Сөздің грамматикалық дағдыларын қалыптастыру.

9.Балалардың тілін дамыту жүйесіндегі лексикалық, синтаксистік , стилистикалық жаттығулардың маңызы.

2 Модуль.

10. Балалардың сөз қолдануындағы ерекшеліктері.

11. Грамматикалық формаларды қолданып сөйлей білуге, сөйлемді құрап айтуға үйрету.

12. Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері.

13. Баланың тілі мен ойын дамыту кезеңінде қолданылатын көрнекі құралдар.

14. Жазба жұмыс түрлері және оны жүргізу әдістемесі.



15. Әдеби шығармаларды оқып, тыңдату жұмыстары.

















































































































  1. СӨЖ-дің тақырыбы мен мазмұны






Тақырыптар

Жұмыс түрі

Тапсыру мерзімі

Балл

  1. 1

Тіл дамыту әдістемесінің ғылыми негіздер, мақсаты мен міндеттері. Тіл дамыту әдістемесінің заңдылықтары мен принциптері.

Ауызша баяндау.



І апта

4

  1. 2







Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері






Грамматикалық формаларды қолданып сөйлей білуге, сөйлемдерді құрап айтуға үйрету.



конспект

ІІ апта

5

  1. 3



Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері



конспект

ІІІ апта

4

  1. 4

Баланың тілі

мен ойын дамыту кезеңінде қолданатын көрнекі құралдар.





Конспект

ІҮ апта

5




  1. Пәнді оқытуға арналған әдістемелік нұсқаулар

Бұл курс 5В010200 «Мектепке дейінгі оқыту және тәрбиелеу» мамандығына арналған қолданыстағы стандарт негізінде оқытылады. Мұнда тіл дамытуәдістемесінің мақсаты мен міндеттеріне, оқыту әдістері мен оқыту құралдарына, оқытуды ұйымдастыру формаларына, тіл дамыту әдістемесі курсын дамыту жолдарына, ғылым және балабақшада оқу пәні ретінде назар аударылады. Сондықтан I-модульде тіл дамыту әдістемесінің жалпы сұрақтары қарастырылып, 2-модулде сөйлем құрап айту, байланыстырып сөйлеу талданады. Тәжірибелік сабақта тіл дамытудың курсын оқытудың дәстүрлі және электрондық оқыту әдістері қарастырылады.


  1. Курстың форматы

«Тіл дамыту әдістемесі» курсы қашықтықтан оқытудың желілік технологиясы бойынша оқытуға ұсынылған. Барлық материал студентке білім модулы түрінде әрбір оқу кезеңінде оқуға арналған.


  1. Курстың саясаты

Курстың компоненттеріне және оқып-үйренуге қойылатын негізгі талаптар:

  • студент білім беру порталын үнемі қарап, тәжірибелік жұмыстар мен СӨЖ талаптарын орындауда белсенділік танытуы тиіс;

  • студент конспект бойынша дәрістің теориялық материалдарын оқып үйренуі тиіс;

  • студент СӨЖ-ді кесте бойынша орындау тәртібін және берілген формада оқытушыға тапсыру ережелерін қатаң сақтауы тиіс;

  • өз бетінше кітапханада және үйде дайындық жасауы тиіс;

Тәртіпті бұзу немесе жұмыстарды тапсыру мерзімінен ауытқу үшін айыппұл салынады:

  • Жұмысты белгіленген уақытында тапсырмау – бағасын 5 баллға кеміту

1-ші рейтинг бақылау қорытындысын шығару кезінде студенттің 7 апта бойынша жинаған ұпайлар саны есептелінеді.

2-ші рейтинг (қорытынды) бақылау қорытындысын шығару кезінде студенттің 8-15 апталар аралығында жинаған ұпайлар саны есептелінеді.

Егер 2-ші рейтинг бақылау бағасы 30 баллдан төмен болса, рейтингті жоғарылатуға жіберілмейді. Бұл жағдайда 2-ші РБ бағасы қорытынды бақылау бағасы болып табылады. Қорытынды рейтинг бақылау 15 аптада қойылады.

Егер қорытынды РБ нәтижесі бойынша рейтинг 30 баллдан кем болмаса, студент емтиханға жіберіледі.



Бекітілген мерзімнен кейін тапсырылған студент тапсырмалары қабылданбайды.


  1. Бағалау критерийлері

«Тіл дамыту әдістемесі» курсы теориялық курс болып табылады, сондықтан барлық тәжірибелік жұмыстарды, бақылаудың негізгі түрін құрайтын жеке тапсырмаларды орындау міндетті шарт болып табылады.

Дербес компьютерде жұмыс істеудің нәтижесінде алынған машықтар пән бойынша жеке тапсырмалардың орындалуының дұрыстығымен бағаланады.

Қорытынды бағалауға:

Ағымдық бақылау – 60%

Емтихан - 40%

Қорытынды бағалау келесі формула бойынша есептелінеді:



мұндағы: ИО - қорытынды бақылау;

Р1 – бірінші аралық бақылау бағасының сандық эквиваленті;

Р2 – екінші аралық бақылау бағасының сандық эквиваленті;

Е – емтихан бағасының сандық эквиваленті.

Қорытынды баға осы курс бойынша алған нәтижелерге сәйкес төмендегі бағыттар бойынша бағаланады:



  1. ағымдық бақылау (макс. балл-30)

  2. аралық бақылау (макс. балл-30)

  3. қорытынды емтихан (макс. балл-40)

Төмендегі кестеде оқытудың кредиттік технологиясымен жалпылама қабылданған, әріптік символдар қолданылатын, GPA – студенттің оқу жетістіктері деңгейінің орташа бағасын – анықтау үшін қажет бағалау жүйесі көрсетілген.

Оқу курсын бітіргеннен кейін қорытынды бақылау формасы – бақылау сұрақтарына жауап беру.




Бағалардың % бойынша шкаласы

Әріптік жүйеде бағалау

Ұпаймен сандық эквиваленті

Дәстүрлі жүйемен бағалау

95-100

А

4,0

Өте жақсы

90-94

А-

3,67




85-89

В+

3,33

Жақсы

80-84

В

3,0




75-79

В-

2,67




70-74

С+

2,33

Қанағаттанарлық

65-69

С

2,0




60-64

С-

1,67




55-59

D+

1,33




50-54

D

1,0




0-49

F

0

Қанағаттанғысыз



  1   2   3   4   5


©tilimen.org 2016
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет