Пәнді оқыту бойынша әдістемелік нұсқаулық І тарау. Мемлекет және құқық теориясы ғылым ретінде



жүктеу 342.57 Kb.
Дата23.06.2016
өлшемі342.57 Kb.
Пәнді оқыту бойынша әдістемелік нұсқаулық
І тарау. Мемлекет және құқық теориясы ғылым ретінде.

1-тақырып. Мемлекет және құқық теориясының пәні.

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясы пәнінің құқық саласында алатын орнын ашу.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекет және құқық теориясы ғылыми пәнінің түсінігі. Жалпы мемлекет және құқық теориясының пәні-негізгі заңдылықтардың пайда болу, мемлекет және құқықтың фуннкцияларымен дамуы. Мемлекет және құқық теориясының пәні оқу тәртібі ретінде.

Құқық теориясы және мемлекет теориясы дербестык қатынастағы ғылыми тәртіптер ретінде.

Мәдениет тарихындағы мемлекет және құқық танымына түрлі әдістер: догматикалық, діни, табиғи-құқықтық, сыныптық. Құқық мектебі.



Ұсынылатын әдебиеттер:

1 Алексеев С.С. Философия прав. М., 1997.

2 Баймаханов М.Т. О необходимости переосмысления некоторых научно-методологических вопросов теории государства и права // Науч. Труды «Әділет». 1999. № 1(5)7

3 Гегель Г.В.Ф. Философия права. М., 1990.

4 Зиманов С.З. Место общей теории права в советском правоведении // Сов. Государство и право. 1984. № 47

5 Зиманов С.З. Правовая наука: сфера и предмет // Сов. Государство и право. 1982. № 10

6 Ибраев А.С., Культелеева Т.Т. Вопросы изучения государство и права // Вестник КазГУ. 1988. № 9.

7 Историческое и логическое в познании государства и права / А.И. Королев, Л.С. Явич. Л., 1988.

8 Карбонье Ж. Юридическая социология. М.: Прогресс,1986.

9 Керимов Д.А. Методология права: Предмет, функции, проблемы философии права. М., 2000.

10 Козлов В.А. Проблемы предмета и методологии общей теории права. Л., 1989.

11 Лапаева В.В. Конкретго-социологические исследования в праве. М., 1988.

12 Лукич Р. Методология права. М., 1981.

13 Марача В., Матюхин А. Социокультурный анализ политико-правового пространства // Науч. тр. «Әділет». 1999. № 1(5)7

14 Мартышин О.В. Совместимы ли основные типы понимания права // Государство и право. 2003. № 6.

15 Нерсесянц В.С. Философия права: Учеб. М., 1997.


2-тақырып. Мемлекет және құқық теориясының әдістемесі.

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясы пәнінің объектілері мен әдістемесінің мәніне талдау жасау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.
Тақырыптың жоспары:

Мемлекет және құқық теориясы пәні мен объектісінің ұғымы.

Мемлекеттік –құқық құбылыстардың қазіргі ғылыми әдістері. Құқық пен мемлекетті зерттеудегі жалпы ғылыми және жеке ғылыми әдістерінің арақатынасы. Құқық пен мемлекетті оқудағы диалектикалық әдістеме. Мемлекеттік-құқық құбылыс зерттеуіндегі тарихи пікірлер.

Ғылыми олау тәсілдері. Анализ, синтез, индукция, дедукция, гипотеза, ойша пайымдау.

Құқық пен мемлекет оқудағы жеке ғылыми әдіс-тәсілдер: формальды-логикалық (заңды), салыстырмалы, статистикалық, кибернетикалық жүйелі-құрылыстық, синергетикалық және т.б.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1 Алексеев С.С. Философия прав. М., 1997.

2 Баймаханов М.Т. О необходимости переосмысления некоторых научно-методологических вопросов теории государства и права // Науч. Труды «Әділет». 1999. № 1(5)7

3 Гегель Г.В.Ф. Философия права. М., 1990.

4 Зиманов С.З. Место общей теории права в советском правоведении // Сов. Государство и право. 1984. № 47

5 Зиманов С.З. Правовая наука: сфера и предмет // Сов. Государство и право. 1982. № 10

6 Ибраев А.С., Культелеева Т.Т. Вопросы изучения государство и права // Вестник КазГУ. 1988. № 9.

7 Историческое и логическое в познании государства и права / А.И. Королев, Л.С. Явич. Л., 1988.

8 Карбонье Ж. Юридическая социология. М.: Прогресс,1986.

9 Керимов Д.А. Методология права: Предмет, функции, проблемы философии права. М., 2000.

10 Козлов В.А. Проблемы предмета и методологии общей теории права. Л., 1989.

11 Лапаева В.В. Конкретго-социологические исследования в праве. М., 1988.

12 Лукич Р. Методология права. М., 1981.

13 Марача В., Матюхин А. Социокультурный анализ политико-правового пространства // Науч. тр. «Әділет». 1999. № 1(5)7

14 Мартышин О.В. Совместимы ли основные типы понимания права // Государство и право. 2003. № 6.

15 Нерсесянц В.С. Философия права: Учеб. М., 1997.


3-тақырып. Гуманитарлық білім жүйесіндегі және заң тәртіптері жүйесіндегі мемлекет және құқық теориясы.

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясы пәнінің басақа салалармен байланысына талдау жасау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Қоғамдық құбылыстарды зерттеудегі ғылым жүйесінде мемлекет және құқық теориясының орны. Мемлекет және құқық теориясының философиямен, әлеуметтанумен, саясаттанумен,, мәдениеттанумен қатынасы.

Мемлекет және құқықты зерттеудегі философиялық әдістеме. Құқық философиясы. Құқықтық идея және түсінктемелк ұсыныс: ерік, азаттық жалпы игілік; мемлекеттілік; саясаттық институттар, мемлекет, азаматтық қоғам; саясат; билік; әділеттілік; теңділік; мейірімділік.

Әлеуметтік құқық.

Құқық және мемлекет энциклопедиясы.

Заң пәндернң жүйесндегі мемлекет және құқық теориясының орны мен рөлі: теориялық - тарихтық, салалық және арнайы қолданбалы. Ғылыми-зерттеулік, интеграциялық, бағдарлық, тәрбиелік, мемлекет және құқық теориясының прогностикалық және әдістемелік функциялары.

Құқық және мемлекет теориясы курсының жүйесі заңдық халықаралық көзқарастың қалыптасуындағы және заңгердің мамандығының қалыптаса бастауында мемлекет және құққ теориясының ролі.

Қазақстандағы мемлекет және құқық теориясының қазіргі замандағы жағдайы оның дамуы.



Ұсынылатын әдебиеттер:

1 Алексеев С.С. Философия прав. М., 1997.

2 Баймаханов М.Т. О необходимости переосмысления некоторых научно-методологических вопросов теории государства и права // Науч. Труды «Әділет». 1999. № 1(5)7

3 Гегель Г.В.Ф. Философия права. М., 1990.

4 Зиманов С.З. Место общей теории права в советском правоведении // Сов. Государство и право. 1984. № 47

5 Зиманов С.З. Правовая наука: сфера и предмет // Сов. Государство и право. 1982. № 10

6 Ибраев А.С., Культелеева Т.Т. Вопросы изучения государство и права // Вестник КазГУ. 1988. № 9.

7 Историческое и логическое в познании государства и права / А.И. Королев, Л.С. Явич. Л., 1988.

8 Карбонье Ж. Юридическая социология. М.: Прогресс,1986.

9 Керимов Д.А. Методология права: Предмет, функции, проблемы философии права. М., 2000.

10 Козлов В.А. Проблемы предмета и методологии общей теории права. Л., 1989.

11 Лапаева В.В. Конкретго-социологические исследования в праве. М., 1988.

12 Лукич Р. Методология права. М., 1981.

13 Марача В., Матюхин А. Социокультурный анализ политико-правового пространства // Науч. тр. «Әділет». 1999. № 1(5)7

14 Мартышин О.В. Совместимы ли основные типы понимания права // Государство и право. 2003. № 6.

15 Нерсесянц В.С. Философия права: Учеб. М., 1997.


II. Тарау. Мемлекет және құқық теориясының пайда болуы және түрлері.
4-тақырып. Мемлекет және құқық теориясының пайда болуы және түрлері.

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясы пәнінің құқық саласында алатын орнын ашу. Сонымен қатар мемлекеттің пайда болуының құқықтық негіздеріне талдау жасау арқылы, құқық пен мемлекеттің өзара байланысына ситпаттама беру.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Рулық құрылыс. Рулық құрылыс кезіндег басқару органдары және жүріс-тұрыс нормалары. Алғашқы қауымдағы биліктің табиғаты. Еңбек өндірісіндегі даму және жеке меншіктің пайда болуы.

Қоғамдық стратификация, саяси теңсіздік пен жан-жалдың пайда болуы. Алғашқы қауымның рулық-тайпалық ұйымнан біртіндеп мемлекетке ауысуы.

Мемлекеттң құрылының нышандары: бұқаралық билк (аппарат), тұрғындардың территориялық бөлінуі, салықтар мен заемдар. Мемлекеттік. Егеменділік. Құқықшығармашылық мемлекеттік нышаны ретінде.

Әр-түрлі халықтардың мемлекеттілігінің құрылуының ерекшеліктері. Мемлекеттің суропалық, азиаттық, американдық, африкалық даму модельдері. Қазақстан территориясында мемлекеттіліктің пайда болуы. Қазіргі уақытта жаңа мемлекеттердің пайда болуы.

Мемлекеттк пайда болуының негізгі теориялары: теологиялық, патриархалық (патернамистік), шарттық, зорлық материалистік (класстық).

Құқықтық пайда болуы. Рулық құрылыстың олардың салт; дәстүр, мораль және мінез-құлықтың бөлініп шығуы. Құқықтың ұрылуының негізгі тәсілдері. Құқықтың алғашқы қауымның әлеуметтік нормаларынан айырмашылығы.

Құқықтың пайда болуының негізгі теориялары: шынайы-құқықтық (шарттық), теологиялқ, психологиялық, материалистік (класстық).



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Зиманов С.З. Древний мир права казахов и его истоки. // Древний мир права казахов. – Алматы: Жеті жарғы, 2001.

2 Кашанина Т.В. Происхождение государства и права: Современные трактовки и новые подходы. М.: Юрист, 1999.

3 Кодакова Н.Б. Традиционные институты управления и власти. М.: Наука, 1993.

4 Энгельс Ф. Происхождение семьи, частной собственности и государства// Маркс К., Энгельс Ф. Соч.т. 21.
5- тақырып. Мемлекет және құқықтың дамуының негізгі кезеңдері. (типологиясы).

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясындағы мемлекеттің типологиясының мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекет және құқықтың дамуының уақыт аралықтары. Мемлекет және құқықтың түрлерінің түсінігі. Мемлекет және құқықтың типологиясының критерилары.

Құқықпен мемлекеттің уақыт аралықтарының материалистік (марксистік) жолдарының қоғамдық-экономикалық формацияның түрлерінен қатынасында: құлиеленушілік, феодалдық (капиталистік), улеуметтік мемлекет пен құқық.

Мемлекет және құқықтың уақыт аралығындағы хронолагиялық көзқарас.Ежелгіәлемдегі, орта ғасырдағы, жаңа және жаңа уақыттағы мемлекет және құқық.

Мемлекет және құқық типологиясына өркениеттік көзқарас. Өркениет типологиясының және оның мемлекеттігінің негізі.Қазіргі заманғы өркениеттік мемлекеттілігі прогрессиялығының нышаны ретінде.

Дәрежелік цивилизация және ные құқық пен мемлекеттілігі бар сипатына әсер етуі.

Зайырлық теократиялық мемлекеттер.

Қазург замандағы құқықтық жүйесінің классификациясы романо-германдық және англосаксондық құқықтық жүйелер. Дәстүрлік және революциялық ауысуы жолдары. Ауысу кезіндегі құқық пен мемлекет. Қазіргі мемлекеттілік пен Қазақстан Республикасының құқығының ауысу жағдайы.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Аннерс Э. История европейкого права. М.: Наука, 1994.

2 Берман Г.Дж. Западная традиция права: эпоха формирования. М.: Изд-во Моск.ун-та, 1994.

3 Гуревич А.Я. Теория формираций и реальность истории // Вопр. Философии. 1990. № 11.

4 Давид Р. Основные правовые системы современности. М.: Прогресс, 1988.

5 Крашенинникова Н. Цивилизованные подходы к изучению истории государства и права // Методологические проблемы правоведения. М.: Изд-во Моск.ун-та, 1994.

6 Лейст О.Э. Сущность и исторические типы права // Вестн. Моск.ун-та. Сер. Право. 1992. № 3.

7 Марксистско-ленинская теория государства и права: Историческиетипы государства и права. М.: Юрд. Лит.,1971.

8 Нурпейсов Е.К., Котов А.К. государство Казахстана: от ханской власти к президентской республике. Алматы: Жеті жарғы, 1995.
Ш. Тарау. Мемлекет теориясы.

6 - тақырып. Мемлекеттің мәні.

Мақсаты: Мемлекеттің мәнін аспектілері бойынша талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекеттің түсінігі Мемлекетті әлеуметті белгілеудегі дуализм: мемлекет қоғамды басқару әдісі және жан-жалды шешу құралы ретінде.

Мемлекеттің жалпыәлеуметтік мәселелері.

Мемлекеттің түсінгінің әртүрлілігі.

Мемлекеттің белгілері, оның басқа қоғамдардан айырмашылыгы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Баймаханов М.Т., Вайсберг Л.М., Котов А.К. Становление суверенитета Республики Казахстан (государственно-правовые проблемы). Алматы, 1994.

2 Сапаргалиев Г.С. Конституция Республики Казахстан и проблемы сущности государства // Конституция Республики Казахстан и актуальные проблемы государства и права. Алматы: АГУ им. Абая, 1993.

3 Чиркин В.Е. Политическая и государственная власть // Сов. Государство и право. 1998. № 1.

4 Чиркин В.Е. Три ипостаси государства // Государсто и право. 1993. № 8.
7- тақырып. Мемлекеттің түрлері.

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясындағы мемлекеттің типологиясының мәнін құқықтық тұрғыда талдау. Мемлекеттің түрлеріне сипаттама беру.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекеттің түрлерінің түсінігі. Мемлекеттің түрлерінің және әлеуметтік белгіленудегі мәнінің арақатынасы.

Мемлекеттің түрлерін анықтайтын факторлар: географиялық, экономикалық саяси тарихтық, ұлттық.

Басқару формасы. Монархия және оның түрлері: ортағасырдағы абсолюттік және шектеулі монархиялар. Шығыс деспотиясы.Феодализм кезіндегі ертефеодалдық, өкілділік және абсолюттік монархия. Дуалистік парламенттік монархиялар. Республика және оның түрлері. Аристократиялық және демократиялық мемлекеттер. Республика – қала. Парламенттік және президенттік республика. Кеңестік және халықтық- демократиялық республикалар. Республикалардыр аралас түрлері.

Мемлекеттік құрылым формасы. Унитарлық мемлекет. Мемлекеттік әкімшілік- аумақтық бөлінуі. Ұлттық мемлекеттік құрылым. Федерация түсінгі және оның түрлері. Аралас федерациялар. Конфедерациялар. Басқа да мемлекеттік аралық ұйымдар: қоғамдастықтар, ынтымақтастық, империялар, ассоциациялар, тәуелсіз мемлекеттер одағы.

Саяси режим. Демократиялық және антидемократиялық саяси режимтер. Реакциялық (керітартпа) тәртіптердің түрлері: зұлымдық, фашистік, тоталитарлық, автолитарлық, теократиялық, расистік, әскери биліктік.Кеңес мемлекетіндегі тоталитарлық тәртіптің ерекшелігі. Демократиялық тәртіптер: либералды – демократиялық формальды-демократиялық, діни-демократиялық.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік ұқсастығы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Котов А.К. Казахстанский парламентаризм: суть и особенности президентской республики // Науч. тр. «Әділет». 1998. № 2(4).

2 Котов А.К. Особенности президентской респудлики по Конституции 1995 года // Мысль. 1995. № 10.

3 Малиновский В.А. Станновление и развитие президентской формы правления в Республике Казахстан // Науч. тр. «Әділет». 1997. № 1.

4 Сапаргалиев Г., Мухамеджанов Б., Жанузакова Л., Сакиева Р. Правовые проблемы унитаризма в Республике Казахстан. Алматы: Жеті жарғы, 2000..

5 Чиркин В.Е. Модели современного федерализма: сравнительный анализ // Государство и право. 1994. № 8-9.

6 Чиркин В.Е. Нетпичные формы правления в современном государстве // Там же. 1994. № 1.
8- тақырып. Мемлекет маханизмі аппарат.

Мақсаты: Мемлекет механизімін оның қызмет ету аясымен талдау жасау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:
Мемлекет механизмі туралы түсінік. Мемлекет аппаратының негізгі орналасу міндетерімен қызметтері: бөлінуі; интернационализм, демократизм, профессионализм, егеменді мемлекет билігінің халыққа тиістіліг, азаматтардың құқық қорғау және жеке бостандықтары.

Мемлекеттік аппарат биліктерінің зорлыққа жібермеуі. Мемлекеттік аппарат қызметіндегі коррупциямен, төрешілдікпен күрес.

Мемлекеттік қызмет. Мемлекеттік қызмет кадрлары мен олардың жіктелінуі. Қазақстан Республикасында мемлекет қызметшілерін сайлап алғандағы және оларға көрсетілетін талаптардағы принциптер (амалдар)

Мемлекет органдары, оның белгілері. Мемлекеттік органдардың мақсаты, қызметі және компетенциясы. Мемлекеттің заң шығаратын, атқарушы және сот органдары. Мемлеккеттң орталық және жергілікті органдары. Жалпы және арнайы компетециялар органдары.

Мемлекет механизміндегі биліктің материалды –заттың күш құралдары (әскер, барлау, түрме, және тағы да басқа ықтиярсыз- ж жазалайтын мекемелер).

Қазақстан Республикасыны мемлекеттік органдарының жалпы мінездеме жүйесі.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Барнашев А.М. Теория разделения властей: становление, развитие, применение. Томск, 1988.

2 Графский В.Г. Государство и технократия. М., 1982.

3 Зиманов С.З. Конституция и Парламент Республики Казахстан. Алматы: Жеті жарғы, 1996.

4 Марача В.Г., Матюхин А.А. Конституционная власть в странах СНГ // Вопр. Методологии. 1997. № 1-4.

5 Матюхин А.А. Конституционная власть в современном Казахстане // Мысль. 1996. № 12.


9- тақырып. Мемлекеттің қызметі (функциясы).

Мақсаты: Мемлекет және құқық теориясындағы мемлекеттің қызметінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекет қызметінің мазмұны және түсінігі. Мемлекет қызметінің деректі- тарихи шарттастығы. Мемлекеттің мәні, оның мақсаты және қыөметі. Мемлекет қызметінің әр түрлі әдістемелері және саралану негізі. Мемлекеттің шкі және сыртқы қызметтері. Мемлекеттің тұрақты және уақытша қызметтері. Мемлекеттің әлеуметтік, экономикалық, саяси, идеологиялық қызметтері.

Қазіргі кездегі мемлекет қызметіні дамуы. Азаматтардың әлеуметтік қорғаныс және адам құқықтарын қызметтері. Задылықты бекіту және құқықтық тәртіпті қызметері. Экологиялық қызимет. Мәдени-тәрбиелік қызмет.

Мемлекеттің сыртқы қызметтері: ата мекенді қорғау, бейбітшілікті сақтау, басқа мемлекететрмен жан-жақты (экономикалық, мәдени және техникалық) қызметтестік.

Мемлекет қызметі және мемлекетмеханизімі (аппараты). Мемлекет қызметі және мемлекеттік органдардың қызметі.

Мемлекет қызметінің іске асырылуының құқықтық формасы: құқықтық шығармашылық, құқықтық қолданыс, құқықтық қорғаныс.

Қазақстан Республикасы қызметінің демократиялық жаңару кезеңіндегі, нарықтық экономикаға ауысу кезіндегі, әлемдік өркениетке кіру кезіндегі дамуы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Баймаханов М.Т. К разроботке современной концепции функций государства // Правовая реформа в Казахстане. 2001. №4.

2 Клепцова Т.Н. Функции и аппарат Российского государства в рыночной экономике. М., 1992

3 Морозова Л.А. Проблемы современной росийской государственности. М., 1998.

4 Пахоменко Н.Б. От тоталитаризма к демократии: о функциях государства в переходный период. Политические проблемы теории государства. М., 1993.

5 Черноголовкин Н.В. Теория функций социолистического государства. М., Юрид. Лит., 1970.


10-тақырып. Қоғамның саяси жүйесі.

Мақсаты: Қоғамның саяси жүйесінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Қоғамның саяси жүйесі туралы түсінік.

Мемлдекет және басқа да қоғамдық-саяси институттары саяси жүйені құрамды бөлігі ретінде.

Қоғамның саяси жүйесінің нормативті – мәнді негізі.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Каменская Г.В., Родионов А.В. Политические системы современности. М., 1994.

2 Коморов С.А. Личность в политической систесе российского общества. Саранс, 1995.
11-тақырып. Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам.

Мақсаты: Құқықтық мемлекет және азаматтық қоғамның мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықтық мемлекеттің тұжырымдамасы: теория мен тәжірибе. Құқықтық мемлекет, оның негізгі сипаттамалары және оның этатистік мемлекеттен айырмашылығы.

Құқықтық мемлекеттің мақсаты, міндеттері мен қызметі. Құқықтық мемлекеттің әлеуметтік белгілеулері. Құқықтық мемлекеттің саяси және өнегелі (адамгершілік) негіздері.

Құқықтық мемлекеттің негізгі белгілері. Биліктің заңға тәуелділігі. Биліктің бөлінуі, олардың теңдігі, ұстаным және қарсы салмақтық жүйелерінің қамтамасыздандырылыуы. Демократиялық, тәуелсіз , объективті сот. Құқық басымдылығы мен адамдардың , азаматтардың құқығы, олардың нақтылығы, конституциялық бекітілуі, құқықтың жоғарғы жағы. Конституцяиының жоғарлығы.

Азаматтық қоғам туралы түсінік. Қоғамдық қозғалыс, тәуелсіз мөр, қоғамдық көзқарастарды оқу институттары-азаматтық қоғам элементтері.

Қазақстандағы демократиялық зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекеттердің құрылуының теориясы мен тәжірибесі.

Либералды-демократиялық және әлеуметтік мемлекеттердің негізгі құндылығы.

Мемлекет істерінің негізгі бағынатын принциптері: қоғамдық келісім, саяси тұрақтылық, бүкіл игілігіне экономикалық даму, қазақстандық потратизм, демократиылық мемлекет өмірінің мәселелерін шешу, «заңмен тыйым салынбағанның бәріне рұқсат» қағидасын азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыру кезіндегі пайдалану.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Аюпова З.К., Сабикенов С.Н. Концепция правового государства (теория, история и практика). Алматы: Ғылым, 1996.

2 Баймаханов М.Т. Правовое государство // Основы государства и права Республики Казахстан. Алматы, 1997.

3 Бейсенов А.У. Правовое государство: власть, государство, право // Изв. АН КазССР. Сер. Обществ. Наук. 1989. № 5.

4 Козлюхин Ю.И. Идея правового государства: история и современность. СПб., 1993.

5 Марача В.Г., Матюхин А.А. Гражданское общество и государсто в Казахстане: основные понятия и особенности становления. Алматы: Қаржы-қаражат, 1994.

6 Матюхин А.А. Гражданское общество в Казахстане // Мысль. 1993. № 12.

7 Нерсесянц В.С. Правовое государство: история и современность // Вопр. Филисофии. 1989. № 2.

8 Сабикенов С.Н. О некоторых концептуальных подходах к изучению теории правового государства // Изв. НАН РК. Сер. Право. 1994. № 4.

9 Сартаев С.С. Некоторые вопросы истории и теории правового государсва // Изв.Ан КазССР. Сер. Общ.наук. 1989. № 5.

10 Становление правового государства и конституционный прогресс в Республике Казахстан. Алматы, 2001.

11 Ударцев С.Ф. Правовое государство: смысловые грни доктрины (из истории филосфии права) // Науч. тр. «Әділет». 2001. № 1(9).

12 Черниловский З. Гражданское общество: опыт исследования // Государство и право. 1992. № 6.

13 Черняков А.А. Социальное ориентированное законодательство – цель правового государство // Науч. тр. «Әділет». 2001. № 1(9).


IV тарау. Құқық теориясы.

12 -- тақырып. Қоғамдық қатынастарды нормативтік реттеу.

Мақсаты: Қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Қоғамдық қатынастарды нормативтік реттеудің түсінігі. Нормативтік реттеушілер: неке-отбасылық, корпаративті-топтық, мифтік-діндік, моральдық, эстетикалық, құқықтық. Нормативтік емес реттеушілер; бағалаушылық, информациялық, директивтік.

Техникалық және әлеуметтік нормалар және олардың айырмашылықтары.

Әлеуметтік нормалардың түсінігі және түрлері.

Салт. Дәстүр. Іскерлік дағдылар. Әдет-ғұрып.

Мораль және мінез-құлық нормалары.

Қоғамдық ұйымдар нормалары.

Әлеуметтік нормалардың жалпы және ерекшесі.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Бобнева М.И. Социальные нормы и регуляция поведения. М.: Наука, 1978.

2 Лукашева Е.А. Право, мораль, личность. М.: Наука, 1986.

3 Мукамбаева Г.А. Нормативная саморегуляция личности. Бишкек: Илим, 1993.

4 Нерсесянц В.С. Право в социальной регуляции. М., 1986.

5 Пеньков Е.М. Социальные нормы: Управление, воспитание, поведение. М., 1990.


13- тақырып. Құқықтың түсінігі және мәні.

Мақсаты: Құқықтың түсінігін және мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықтың анықтамасы.

Қазіргізамандағы құқық түсінушілікке жалпы мінездеме: құқық түсінігіне жеке көзқарастары, бар мектептердің көпшілігі. Құқықты түсінудің негізгі әдістері: психологиялық, және әлеуметтік. Әр құқық түсінушіліктің әрқайсысына бірен-саран мінездеме.

Құқық институт ретінде. Құқық бостандықтың шарасы ретінде, қоғамдық ізгілікке қатысыты әділеттілік шарасы. Құқықты белгілеу жеке және әлеуметтік қызығушылық мен қажеттіліктерді дамыту үшін мең мүмкіндіктерді құру ретінде.

Объективтік құқық және субъективтік құқық.

Құқық қызметінің түсінігі. Құқық қызметінің жүйесі: реттеуші және қорғанушылық, тәрбиелік және информативтік.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Кленер Г. От права к природе права. М.: Прогресс, 1988.

2 Лейст О.Э. Сущность права. Проблемы теории и философии права. М.: Зерцало, 2002.

3 Мальцев Г.В. Понимание права: подходы и проблемы. М.: Прометей, 1999.

4 Матюхин А.А. Правопонимание по Конституции Республики Казхстан 1995 года // Науч. тр. «Әділет». 2000. 1997.

5 Сабикенов С.Н. Право и социальные интересы. Алма Ата: Наука, 1986.

6 Фукс С.Л. Обычное право казахов в первой половине XIX в. Алма-Ата:1981.
14- тақырып. Құқық нормалары.

Мақсаты: Құқық нормаларының мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқық нормасының түсінігі. Құқық нормасы-үлгі, ереже, шара, жүріс-тұрыс масштабы.

Құқық нормасының белгілері: формалді анықтаушылық, жалпыміндеттілік, жүйелілік, әрекеттің қат-қабаттылығы, адресаттық кейіптеушіліксізі, мемлекетпен қамтамасыз етілуі, ұсынушылық-міндеттілік сипаты.

Құқық нормасының кеңестен, шақырулардан, үндеулерден, ұсынушылықтан, директивтен, жеке заң нұсқаулықтарынан айырмашылығы.

Құқық нормасының логикалық құрылысы. Құқық нормасының гипотезасы. Гипотеза түрлері. Диспозиция – құқық нормасының басты компоненті. Құқық нормасының санкциясы. Санкция түрлері.

Құқық нормасының түрлері. Құқық нормасының саралануының критериилері: реттеу әдісі, заңдық күш, реттеу пәні, әрекет ету мерзімі және ортасы, құқықтық реттеу әдісі.

Құқы нормасы мен басқа да әлеуметтік нормалар түрлерімен әрекеттесуі.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Алексеев. С.С.Общие дозволения и общие запреты в советском праве. М., 1989.

2 Баранов В.М. Поощрительные нормы советского права по их структуре. Саратов, 1978.

3 Деготь Б.А. Классификация норм советского социолистического права. Саратов, 1977.

4 Кулаков В.Л. Рекомендательные нормы советского права. Саратов, 1987.

5 Матюхин А.А. Содержание гипотез правовых норм. Алматы, 2005.


15- тақырып. Құқықтың (қайнар көздері) формалары.

Мақсаты: Құқықтың (қа нар көздері) формаларының мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқық формаларының түсінігі.

Санкциялы дәстүр. Әдет-ғұрып құқығы.

Сот және әкімшілік прецедент.

Нормативтік құқықтық акт.

Заңдық доктрина құқықтың қайнар көзі ретінде. Заңдық мәтіндерге түсіндірме.

Нормативтік шарт құқық нормасы ретінде. Нормативтік шарттардың түрлері: типтік және үлгілік, мемлекетаралық және халықаралық.

Құқы формасы мен мәнінің өзара байланысы. Құқытағы мирасқорлық. Құқық рицепсиясы.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Бернам У. Введение в право и правовую систему США. Будапешт. 1997.

2 Богдановскя И.Ю. Прецедентное право. М.: Наука, 1993.

3 Давид Р. Основные правовые системы современности М.: Междунар. Отношения, 1996.

4 Дженкс Э. Английское право. М.: Юриздат, 1997.

5 Зивс С.Л. Источники права. М.: Наука, 1991.

6 Разумович М.М. Источники и формы права // Государство и право, 1995. №5
16- тақырып. Нормативтік құқықтық акт.

Мақсаты: Нормативтік құқықтық актінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:
Нормативтік құқықтық актілердің түсінігі және жалпы сипаттамасы. Нормативтік құқықтық актілердің жеке-құқықтық актілерден айырмашылығы.

Құқы нормасы мен нормативтік құқықтық акт бабының арақатынасы. Құқық нормасы және нормативтік бұйрық. Құқық нормасының құрылым сипаттамасының қатыстылығы. Құқық нормасын нормативтік құқықтық актінің бабына мазмұндау тәсілдері: тура, бланкетті және сілтемелі.

Нормативтік құқықтық актілердің түрлері, заңдық күші, әрекет ету ортасы, оларды шығару субъектілері және әрекет ету мерзімі бойынша саралануының критериилері.

Заң түсінігі. Құқы және заң. Заңның жоғарылығы. Конституция. Заң және заңдық нормативтік құқықтық актілер. Заңдар түсінігі.

Президенттің актілері. Үкіметтің актілері: маслихаттардың, әкімдердің. Жергілікті нормативтік құқықтық актілер.

Жариялау тәртібі және нормативтік құқықтық актілердің заң күшіне енуі.

Нормативтік құқықтық актілердің мерзімде, кеңістікте, тұлғалар шеңбері бойынша әрекет етуі. Заңның кері күші.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Жевакин С.Е. Государственная регистрация ведомственных нормативных актов: Краткий коментарий, обзор практики применения // Государство и право. 1995.

2 Матюхин А.А. Источники законодательной власти // Парламент и законодательная власть Казахстана. Алматы: Жеті жарғы, 1995.

3 Медведев А.Н. Правовое регулирование действия закона по времени // Государство и право. 19995.

4 Нуртазин Е.К. Нормативно-правовые акты органов внутренних дел. Алматы: Ғылым, 1995.

5 Окушева Р.Т. Проблема соотношения законов в Республике Казахстана // Право и государство. 1999. №2.

6 Пиголкин А.С. Закон: создание и толкование. М., 1998.
17- тақырып. Құқықшығармашылық және нормативтік құқытық актілердің жүйелілігі.

Мақсаты: Құқықшығармашылық және нормативтік құқытық актілердің жүйелілілігінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Қағида шығармашылығының, құқықшығармашылықтың, заңшығарушылықтың түсінігі. Құқықшығармашылығының жалпы сипаттамасы құқықтың қалыптасу тәсілдері ретінде.

Құқықшығармашылық әртүрлі құқықтық жүйелерде. Құқықшығармашылық қызметінің қағидалары: демократизм, ғылыми сипат, заңдылық және кәсіпқорлық.

Халықтың бірден-бір құқықшығармашылығы. Референдум түсінігі.

Заң шығару процессінің сатысы және түсінігі.

Нормативтік құқықтық актілердің жүйелігінің түсінігі.

Жүйелік түрлері. Инкорпарация және оның түрлері: хронологиялық, жүйелілік және пәндік. Консолидация. Заңдылық кодификациясы және оның айырмашылық ерекшеліктері. Кодификация түрлері: кодекстер, негіздер, заңдар жинағы, ережелер, жарғылар. Заңдылық пандификация.

Заңдық техника және оның құқық шығармашылық және жүйелілік заң шығарушылықтағы маңызы.

Заңның тілі. Заңдылық есеп және осы мақсатта электронды-есептік техниканы пайдалану.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Абельдинов А.К. Развитие нормотворчества в Казахстане. Алматы, 1998.

2 Гаврилов В.А. Стратегия правотворчества и социальное прогнозирование. М., 1993.

3 Нащиц А. Правотворчество. М.: Прогресс, 1974.

4 Парламент и законодательная власть Казахстана. Алматы: Жеті жарғы, 1995.

5 Табанов С.А. Совершенствование законодательства: теория и опыт РК. Алматы, 1999.

6 Язык закона / Под ред. А.С. Пиголкина. М.: Юрид. лит., 1990.
18- тақырып. Құқық жүйесі және заңдар жүйесі.

Мақсаты: Құқық жүйесі және заңдар жүйесі мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқық жүйесінің түсінігі. Құқық құрылымы.

Құқық жүйесінің құрылуының қағидаттары. «Құқық жүйесі» және «заңдар жүйесі» түсініктерінің арақатынасы. Құқық жүйесі және құқықтық жүйелер.

Құқықтың салаларға бөлінуінің негіздері: пәні, әдісі және қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу қағидаттары.

Құқық салалары. Негізгі құқық салаларына жалпы сипаттама. Заңдардың кешенді салалары. Құқық салалары.

Құқықтық институттар және олардың түрлері. Субинституттар.

Бұқаралық және жеке құқық.

Материалдық және процессуалдық құқық.

Халықаралық және ұлттық құқық арақатынасы. Халықаралық құқықтың ұлттық құқыққа деген үстемділігі.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Алексеев С.С. Структура советского права. М.: Юрид. лит., 1975.

2 Ливщиц Р.З. Отрасль права – отрасль законодательства // Сов. Государство и право. 1984.

3 Поленина С.В. Теоритическая проблема системысоветского законодательства. М.: Наука, 1979.

4 Правовая система социализма. Кн. 1. М., 1986.

5 Тихомиров Ю.А. Публичное право. М.: бек, 1995.


19- тақырып. Құқықтық қатынастар.

Мақсаты: Құқықтық қатынастар мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықтық қатынастар түсінігі.

Құқықтық қатынастар саралануының критериилері. Реттеуші және қорғаншылық құқықтық қатынастар. Абсолютті және қатыстылық құқықтық қатынастар саралануы.

Құқықтық қатынастардың құрамы. Құқықтық қатынастардың мазмұны.

Субъективтік құқықтың мәні және түрлері, түсінігі. Заңдылықтың түрлері: құқықтық талап ету.

Құқықтық міндеттеменің мәні және түрлері, түсінігі.

Құқықтық қатынас субъектілері. Құқық субъектілерінің құқықтық қабілеттілігі, әрекет қабілеттілігі, деликтік қабілеттілігі. Құқықтық субъектілік. Құқықтық мәртебе. Компентенция. Құқық субъектілеріне мінездеме. Адам және азамат. Мемлекеттік орган. Лауазымды тұлға. Қоғамдыө ұйым. Мемлекет. Жеке және заңды тұлға. Коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар. Саяси партиялар. Кәсіподақтар.

Құқықтық қатынастар объектілері (заттар).

Заңдық фактілер құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру, және тоқтатылу негіздері ретінде. Құқықтық салдардан және еріктік белгілер бойынша туындайтын заңдық фактілердің саралануы. Іс жүзіндегі (заңдық) құрамы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Варламов В.Н. Правоотношения: философский и юридический подходы // Правоведение. 1991.

2 Гойман В.И. Действие права: методологический анализ. М., 1992.

3 Дудин А.П. Объект правоотношения: Вопросы теории. Саратов, 1980.

4 Исаков В.Б. Юридические факты в советском праве.

5 Ткаченко Ю.Г. Методологические вопросы теории правоотношений М.: Юрид. лит., 1980.

106 Халфина Р.О. Общее учение о правоотношении. М.: Юрид. лит.., 1974.
20- тақырып. Құқықты жүзеге асыру және оның түрлері.

Мақсаты: Құқықты жүзеге асыру және оның түрлерінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықты жүзеге асырудың түсінігі, оның түрлері мен әдістері.

Құқықты жүзеге асырудың тікелей (жай) түрлері. Құқықты орындау, сақтау және пайдалану. Құқықты тыйым салған әрекеттерден тартыну. Құқық субъектілерімен заңдық міндеттемелерін орындалуы және субъективтік құқықтың жүзеге асырылуы. Құқықтық емес әрекеттерді тыю.

Құқықты жүзеге асыру кезінде қоғамдық қатысушыларының іс жүзіндегі әрекеттерімен заң формаларының қатынасы. Норманың әрекетінің көпреттілігі оны жүзеге асыру ретінде.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Карташов В.Н. Юридическая деятельность: понятие, структура, ценность. Саратов, 1989.

2 Маликов М.К. Проблемы реализации права. Иркутск, 1988.

3 Решотов Ю.С. Реализация норм права. Казань, 1989.


21- тақырып. Құқық нормаларын қолдану.

Мақсаты: Құқық нормаларын қолданудың мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықты қолдану – құқықты жүзеге асырудың ерекше формасы (әдісі). Құқықты қолдану субъектілері: мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар, құқық қорғау органдары.

Құқықты қолдану субъектілері: мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар, құқық қорғау органдары.

Құқықты қолдану сатылары. Іс жүзіндегі жағдайларды анықтау. Істің заңдық негізін анықтау. Таңдау, зерттеу және құқықтық норманы тексеру. Заңдық сараптама. Шешім шығру және оны безендіру.

Құқық қолданбалы актілердің түрлері және түсінігі. Мүдделі адамға шешімді жария ету.

Құқықты қолдану процесіне қойылатын талаптар. Құқықты қолданудың тиімділігі. Өзін өзі соттауға жол бермеу.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Карташов В.Н. Применение права. Ярославль, 1980.

2 Лазерев В.В. Социально психологические аспекты применения права. Казань, 1989.

3 Недбайло П.Е.Применение советских правовых норм. М.: Госюриздат, 1960.



4 Правоприменение в Советском государстве. М., 1985.
22- тақырып. Нормативтік құқықтық актілерді талқылау.

Мақсаты: Нормативтік құқытық актілердің талқылау мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Нормативтік құқықтық актілерді талқылаудың түсінігі. Құқық нормалары мазмұнын түсіндіру және анықтау.

Талқылау субъектілері. Субъект бойынша талқылау түрлері: ресми және ресми емес, нормативтік және казуалды, аутентикалық, доктриналық (ғылыми), кәдімгі.

Құқықты талқылаудың тәсілдері (әдістері): филологиялық, тарихи, логикалық, жүйелік, теологиялық.

Талқылау көлемі (қорытындысы): дәлме-дәл, шектеулі және ұлғаймалы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Абдрасулов Е.Б. Толокование закона советского права. М.: Юрид. лит., 1973.

2 Вопленко Н.Н.Официальное толкование норм права. М., 1976.

3 Спасов Б. Закон и толкование. М.: Прогресс, 1986.

4 Черданцев А.Ф. Толкование советского права. М.: Юрид. лит.., 1973.

23- тақырып. Құқықтық сана.

Мақсаты: Құқықтық сананың мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықтық сана – қоғамдық сананың түрі. Құқықтық сананың басқа да қоғамдық санамен арақатынасы: саяси, өнегелік, діндік.

Құқық пен құқықтық сананың әрекеттесуінің формалары. Құқықбұзушылықты алдын алу, құқықтық әрекет пен қылықты таңдау кезіндегі құқықшығармашылық, құқыққолданушы және құқық қорғау органдарының қызметіндегі құқықтық сананың рөлі. Құқықтық сананың дамуы мен қалыптасуына құқық пен мемлекеттің әсері.

Құқықтық сана құрылысы. Құқықтық идеология және саяси-құқықтық психология: олардың байланысы, өзара әсері, таратылу және қарамақайшылық мүмкіндіктері. Қоғамдық, класстық, топтық және жеке құқықтық сана. Теоретикалық және кәдімгі құқықтық сана.

Заңгерліік кәсіпкерлік құқықтық сана. Тұлғаның саяси-құқықтық анықталуы.

Құққа қайшы және заңды мінезқұлық психологиясы.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Айтимбет И.А., Мухтарова А.К. Проблемы формирования правосознания у школьников в период перехода от тоталитаризма к правовому государству. Алматы, 2001.

2 Баймаханов М.Т., Вайсберг Л.М., Бейсенова А.У. Взаимодействие правового сознания с морально и нравственностью в обществе переходного периода. Алматы: Жеті жарғы, 1995.

3 Ильин И.А. О сущности правосознания. М., 1993

4 Лукашева Е.А. социолитическое правосознание и закоееоть. М.: Юрид.лит., 1973.

5 Соколов Н.Я. Профессиональное правосознание личности// Мысль. 1995.

6 Сокольская Л.В. Аномия и правососзнание личности // Мысль.1995.

7 Щербаков Н.В. Правовая установка и социальная активность личности. М.: Юрид. лит., 1986.


24- тақырып. Құқықтық мәдениет және құқықтық нигизизм.

Мақсаты: Құқықтық мәдениет және құқықтық нигилизм мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқық мәдениеттің құбылысы ретінде.

Құқықтық мәдениеттің түсініг: элеменнтері және деңгейлері.

Құқықтық және саяси мәдениеттің арақатынасы.

Қоғамның, әлеуметтің, жеке тұлғаның құқықтық мәдениеті.

Заңгердің құқықтық мәденитеі. Қоғамның құқықтық мәдениетін жоғарылату кезіндегі мамандандырылған заңгерлер қауымдастығының рөлі.

Құқықтық мәдениеттің функциялары: тамындылық, бағалық және реттеуші.

Құқықтық мемлекеттің принциптерін бекіту үшін құқықтық мәдениеттің маңызы.

Құқықтық нигилизм және оның себептері. Құқықтық нигилизмнің формалары: құқық пен заңды сыйламаушылық, заңдылық мақсаттылығына айырбас, жеке тұлғалар мен әртүрлі әлеуметтік топтары, заң мен құқықтық тәртіпті, сотты сыйламаушылық, соттан тыс репрессиялар, адвокатура рөлінің деформациясына және т.б. бір-біріне деген мүдделерін қарама-қарсы қою.

Құқықтық нигилизм мен құқықтық демогогияны жеңу жолдары.

Азаматтарды құқықтық тәрбиелеудің мақсаты және мәні. Қазіргі заманда құқықтық жалпы оқудың мәні.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Ибраев А.С. Правовая культура Казахстана: проблемы формирования, факторы развития. Алматы, 2004.

2 Кейзеров Н.М. Политическая и правовая культура. М.: Юрид.лит., 1983.

3 Мамонов В.В. Правовое воспитание молодежи. Алма-ата: Казахстан, 1984.

4 Марача В.Г., Матюхин А.А. Правовая культура, сфера права, правовые институты // науч.тр. «Әділет». 1998.

5 Матюхин А.А. Становление правовой культуры и геполитическое самоопределение Казахстанкой государственности // Проблемы развития сравнительного правоведения в системе юридического образования РК. Материалы 1 международной научно-теоритической конференции. Алматы, 1999. С.33-52.

6 Разумоич Н.Н. Политическая и правовая культура. М.: Наука, 1989.

7 Розин В.М. Юридическое мышление. Алматы: ВШП «Әділет», 2000.

8 Туманов В.А. Правовой нигилизм в историко-идеологическом ракурсе // Государство и право. 1993.
25- тақырып. Құқықтағы кемтік және оларды толтыру әдістері.

Мақсаты: Құқықтағы кемтік және оларды толтыру әдістерінің мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқықтағы кемтіктің түсінігі. Құқықтағы кемтіктің толтыру әдістері.

Құқықтағы кемтікті құқықшығармашылық қызмет жолдарымен толтыру.

Құқықтағы анология институты. Заң анологиясы және құқық анологиясы. Анологияны қолдану негіздері және шарттары. Қылмыстық құқықта анологияның пайдалануына жол бермеу.

Құқық нормаларын субсидиярлы қолдану.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Лазарев В.В. Пробелы в советском праве. М., 1974.

2 Тихомиров Ю.А. Юридическая коллизия. М.: Манускрипт, 1994.
26- тақырып. Заңдық мінез-құлық.

Мақсаты: Заңды мінез-құлық мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Заңдық мінезқұлық заң нормаларының нұсқауларына сәйкес мінезқұлық ретінде.

Заңды мінезқұлық түрлері. Активті, пассивті және қалыпты мінезқұлық.

Заңды мінезқұлықтың мотивациясы: заңды мінезқұлық нұсқаулығының түсініг, қылмыстық жауаптылыққа деген қорқыныш, заңға бағынушылық тұлғаның мінезқұлқы мен санасының компоненті ретінде.

Құқытық қатынастар түрлеріне енуі және осындай түрін қабылдамайтын, құқықтық мінезқұлық.

Адамның конформизм және маргиналдылығы заңды және құыққа қайшы мінезқұлықты таңдауға әсер ететін факторлар ретінде.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Кожевникова С.Н. Правовая активность граждан. Н. Новгород, 1993.

2 Кудрявцева В.Н. Право и поведение. М., 1978.

3 Нурпейсов Е.К. Психология правомерного поведения. Алма-Ата: Наука, 1984.

138 Оксамытный В.В. Правомерное поведение личности. Киев: Наук. Думка, 1985.
27- тақырып. Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік.

Мақсаты: Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Әлеуметтік мінезқұлықтан аутқу мүмкіндігі. Құқықбұзушылықтың түсініг.

Құқық бұзушылықтың негізгі белгілері.

Құқық бұзушылықтың түрлері. Қылмыстылық себептері және басқа да құқық бұзушылықтардың әлеуметтік табиғаты.

Құқық бұзушылықтың заңды құрамы. Құқық бұзушылықтың субъектілері. Құқық бұзушылықтың субъективтік жағы. Кінә түрлері. Құқық бұзушылықтың объектісі. Құқық бұзушылықтың объективтік жағы. Құқық бұзушылықтағы себепті байланыс және зиян.

Заңды жауапкершілік және оның түрлері.

Заңды жауапкершілік негіздері.

Заңды жауапкершіліктің моральдік және саяси жауапкершіліктен айырмашылығы.

Заңды жауапкершілік түрлері. Позитивтік және ретроспективті жауапкершілік. Заңды жауапкершілік және құқықтық санкциялар.

Заңды жауапкершіліктен босату негіздері. Кінәсіздік презумпциясы және оның мәні.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Денисов А.И. Общая теория правонарушения и ответственности. Л.: Изд-во Ленингр. Ун-та, 1982.

2 Дубинин Н.П., Карпец И.И., Кудрявцев В.Н. Генетика. Поведение. Ответстенность. М.: Политиздат, 1982.

3 Кудрявцев В.Н. Прававое поведение: норма и патология. М.: НАука, 1982.

4 Лейст О.Э. Санкции и ответственность по советскому праву. М: Изд-во Моск. ун-та, 1981.

5 Малеин Н.С. Современные проблемы юридмческой ответственности // Государство и право. 1994. № 3.

6 Малеин Н.С. Юридическая ответственность и справедливость. М.: Манускрипт, 1992.

7 Социальные отклонения: Введение в общую теорию. М., 1994.


28- тақырып. Заңдылық, құқықтық тәртіп, тәртіп.

Мақсаты: Заңдылық, құқықтық тәртіп, тәртіп мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Заңдылық түсінігі. Заңдылықты қамтамасыз етудегі Конституцияның орны мен ролі. Конституциялық заңдылық – заңдылық пен құқықтық тәртіп негізі.

Заңдық деформация: себептері, түрлері, жеңу жолдары. Заңдылық және өктемдік. Тоталитарлық мемлекеттерде заңдылықты бұзудың түрлері.

Құқықтық тәртіп түсінігі. Құқықтық тәртіп және қоғамдық тәртіп.

Кепілдік және заңдылықты және құықтық тәртіпті қаматмасыз ету әдістері.

Тәртіп түсінігі. Заңдылық және тәртіп. Тәртіп түрлері. Атқарушылық тәртіп және оның аппарат жұмысындағы рөлі. Технологиялық тәртіп. Кәсіпкерлік қызметтегі тәртіп.



Ұсынылатын әдебиеттер

1 Братусь С.Н. Юридическая ответсвенность и законость. М.; 1976.

2 Васьковский Е.В. Рукаводство к толкованию и применению законов. М., 1997.

3 Сабикенов С.Н. Укрепляет законности и правопорядка как условие защиты и обеспечения прав граждан // Актуальные проблемы прававой реформа в Республике Казахстан. Алматы, 1995.

4 Темирбуланов С.Г. НЕкоторые вопросы теории конституционной законности // Науч. тр. «Әділет». 1997. № 1
29- тақырып. Құқық, жеке тұлға, қоғам.

Мақсаты: Құқық, жеке тұлға, қоғам мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Мемлекет және құқық теориясының көзқарасы бойынша жеке тұлға, адам, азамат ұғымы.

Азаматтық, азамат және мемлекет.

Адам және азаматты құқықтары мен бостандықтарының саралануы. ҚР-ң Конституциясы бойынша адаманың құқықтары мен бостандықтарының жалпы сипаттамасы.

Қоғам мен мемлекет алдындағы заңдық міндеттеме және жауапкершілік.

Жеке тұлғаның әлеуметтік және заңдық қорғаншылығы.

Адам құқығының халықаралық қорғалуы. Адам құқығының Жалпы декларациясы.

Ұсынылатын әдебиеттер

1 Бережнов А.Г. Права личности: Некотрые вопросы теории. М., 1991.

2 Гражданство и свобода передвижения. М., 1994.

3 Защита прав человека в современном мире. М., 1993.

4 Златопольский Д.Л. Государство и личность: Основы взаимоотношений // Вестн. Моск. ун-та. Сер. Право. 1993. № 1.

5 Общая теория прав человека / Под ред. Е.А. Лукашевой. М.: Норма, 1996.

6 Права человека в истории человечества в современном мире. М., 1989.
30- тақырып. Құқық саласы.

Мақсаты: Құқық саласы мәнін құқықтық тұрғыда талдау.

Міндеті: Тақырыптың мәнін ашу.

Тақырыптың жоспары:

Құқық саласының түсінігі. Құқы саласының негізгі компонентері-құқықтық сана, құқықтық тәртіп, құқықтық норма, құқыққолданушылық, құқықшығармашылық, құқықтық ғылым, құқықтық білім, олардың жалпы сипаттамасы.

Қоғамның құқықтық жүйесі. Қоғамның құқықтық жүйесінің элементтері-заңдық ғылым, құқықтық түсініктер, заңдық техника, заңдық тәжірибе, олардың жалпы сипаттамасы.

Құқық саласы, құқықтық жүйе, құқық жүйесі түсініктерінің арақатынастары.



Ұсынылатын әдебиеттер

1Марача В.Г., Матюхин А.А. Правовая культура, сфера права, правовые институты // Науч. тр. «Әділет», 2000.



2 Матюхин А.А. Государство в сфере права: институциональный подход. Алматы: ВШП «Әділет», 2000.

3 Правовая система социализма. Кн.1. М., 1986.
: arm -> upload -> umk
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы
umk -> Программа Форма ф со пгу 18. 2/06 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Бағдарламасы пму ұС 18. 2/10 Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
umk -> Жұмыс бағдарламасы 050502 «Саясаттану»
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> ЖҰмыс бағдарламасы «Қазақстаның қазіргі заман тарихы»
umk -> Бағдарламасы титулдық пму ұс н 18. 3/30 парағы Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
umk -> Пәні бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы




©tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет