Сценарийі іс-шараға жауаптылар: Дауленова Г. З. Қалиева С. С. білім кешенінің мұғалімдері



жүктеу 152.66 Kb.
Дата07.07.2016
өлшемі152.66 Kb.
түріСценарий

  1. «Арқаның алтын алқасы»

  2. атты әдеби-сазды кешінің

СЦЕНАРИЙІ

Іс-шараға жауаптылар:

Дауленова Г.З.

Қалиева С.С.

білім кешенінің мұғалімдері



Өткізу уақыты: 25 .02.2015 ж., сағ 17.00

Өткізу орны: «Балдәурен» РОСО, концерт залы

Қатысушылар: 3 ауысым қатысушылары, қонақтар, педагогикалық ұжым.

Кештің түрі: Әдеби - сазды кеш.
Мақсаты: «Арқаның алтын алқасы» жерінің аңыздарымен таныстыру, тылсым табиғаттың қыры мен сырын ашу.

Міндеттері:

- Оқушылармен сырттай Бурабай аңыздарына саяхат жасау;

- Бурабай өлкесіне деген танымдық-қызығушылық қабілеттерін арттыру;

- Балаларды туған жер табиғатын қорғай білуге, құрметтеуге тәрбиелеу, патриоттық сезімдерін ояту.

Қолданылатын көрнекіліктер: «Балдәурен» РОСО әнұраны, микрофон, проектор, фонограммалар, костюмдер.

Жүру уақыты: 45 минут

Жүргізушілер:

Пролог
Слайд 1. (Табиғат)

Сахнада стол басында қолында қағазы мен қаламы бар Ержанат отырады. Ол қаламын алып,слайдтағы суретке қарап, бірдеңе жазғысы келгендей ойланып отыр. Осы кезде екінші адам шығады:

- Асұлан, сен не ойлап отырсың?

-Мына суретке қарап туған жер туралы бір ауыз өлең жазайын деп едім, шабытымның бір келмей қойғаны.

-Түу, сен де... Өлең жазудың мәнісін менен сұра, қане, шабыт керек болса, мен сені шабыттандырайын. Жүр кеттік.

-Қайда?


-Қайда болушы еді, мін машинаға мен саған шабыт алатын жер жәннатының нағыз өзін көрсетейін.

Слайд 2 (1.Видео – 1 мин.) (Екеуінің машинаға мініп кетіп бара жатқаны.)

... Создатель сотворил землю, людей, народы и стал раздавать им горы, моря, озера, реки, равнины и плодородные угодья...


Всем все раздал, а казахам досталась только голая бесконечная степь...
Взмолились казахи, прося у Создателя еще какой-либо природы – разве можно прожить в неоглядной степи целому народу...
И понял Создатель, что он нечаянно обидел этот кочевой народ.

Заглянул он в сой мешок, а там только остатки гор, несколько красивых лесов, два десятка прохладных речек и озер. Но зато все самое лучшее!..
Вытряхнул Создатель остатки из своего мешка посередине степи. Так и получилось красивейшее в мире место – урочище Бурабай.
Фанфарлар ойналады.

Сахнаға жүргізушілер шығады

Жүргізуші: Армысыздар, құрметті қонақтар мен қадірлі балдәурендіктер!

Төрткүл дүниеде көркі көзді де, көңілді де баурайтын не бір ғажайып өңірлер бар ғой! Солардың бірі- «Арқаның алтын алқасына» қош келдіңіздер!



Слайд 3. (Абылайхан алаңы)

Арайлап алтын таңы нұрлы Отаным,

Шалқыды жер жәннатты Бурабайым.

Қазақтың әсем сәнді өлкесінде,

Орда сап ту көтерген Абылайым.

Слайд 4. (Арқаның алтын алқасы)

Ведущий: Нет равных из земель хребта Бурабаю,

Окутан он в кудрявые сосны с их молвою.

И обнят облаками вечно сонной Кокшетау,

Его поодаль окликают: «Эй, брат мой, Болектау!» так описывает эти окрестности Магжан Жумабаев. На всех картах мира Бурабай отмечен особенной природой, которая редко встречается. Не зря ее называют «казахстанской Швейцарией» или «казахстанской жемчужиной»

Именно об этой земле сказано: «Лучше один раз увидеть, чем сто раз услышать».

Слайд 5. ( Абылай ханның портреті )

Жүргізуші: Дұрыс айтасың, ..... Бурабай өлкесі аңызға ғана толы емес, үш жүздің басын қосқан Абылайхан сияқты тарихи ұлы адамдарымен де танымал.

Слайд 6 (2.Видео «Абылайхан туралы» - 1мин 30 сек.)

Слайд 7 (Фото Кенесары хана)

Жүргізуші: Сонымен қатар, Бурабаймен тағы бір ханның есімі тығыз байланысты. Ол қазақ халқына танымал болған Абылай ханның немересі және тағдыр жазуымен қазақтың соңғы ханы атанған Кенесары хан.

Сол күні сонау үңгір тау ішінде,

Қабағын қарс жауып Кене ойлайды.

Қиналған қазағына жол таппаққа,

Жүрегін тілім-тілім тіле ойлайды.

Осы өлең жолдарын М.Жұмабаев Кенесары ханға арнаған екен.



Слайд 8 (3.Видео «Кенесарының үңгірі» - 1 мин 31 сек.)
«Қасымхан» көрінісі

(Музыка ойнап тұрады)

Слайд 9-10 Күй

Слайд 11. (Табиғат)
Ведущий: Это красивейшее место Казахстана, его жители издревне называют «Бурабай». «Бура» с казахского означает «верблюд». Названия не появляются ниоткуда. Поэтому, случилось так, что и верблюд для этих мест сыграл свою значимую роль.

Слайд 12. Бура

Бура был вещим- это знал народ,

Бура все беды чуял наперед,

И всякий раз о том трубил тревожно,

Предупреждая и будя народ
Слайд 13 (4 Видео Бұлақ -2 мин 28 сек.)
Слайд 14 «Природа»

Жүргізуші: Сахнада «Япурай» әнімен Айдарбек Аружан Алматы қаласы. Қарсы алыңыздар.
Слайд 15 Оқжетпес
Ведущий: Здесь седыми легендами дышит простор,

Здесь легенды звучат в гулких волнах озер.

Ты услышишь легенду из уст старика,

И юнец про нее же начнет разговор.


Оқжетпес, Жұмбақтас (Сахналық көрініс)

Жүргізуші: Ерте заманда қазақтар мен қалмақтар бір-бірімен жиі жауласып соғысқан. Қалмақ қыстауына жасаған сондай жорықтардың бірінде Абылай ханның ержүрек батырлары жеңіске жетіп, мол олжамен оралады. Қалмақтан жаулап алған жылқыларды, алтын, күмістерді, қару-жарақтарды бөлісіп алу үшін олар Бурабайдың ең сұлу жерлерінің біріне тоқтайды. Олжаның ішінде тұтқынға алынған керемет сұлу қалмақ қызы болады. Барлық олжаны бөлісіп алған батырлар кезек қалмақ қызына келгенде дауласа бастайды:

1-батыр: Қыз менікі болады, өйткені іштеріңдегі ең батылдарың менмін!

2-батыр: Сен батыл болсаң, мен ең күштімін, сондықтан қыз менікі болады!

3-батыр: Дауласпаңдар! Менің жасым сендердің барлықтарыңнан да үлкен, сондықтан қызды мен аламын!

Жүргізуші: Абылай ханның сарбаздары ұзақ уақыт дауласады, бірақ дау шешілмейді. Батырлардың барлығы да бірінен бірі өткен ержүрек, күшті, мықты болғандықтан, әрқайсысының да қалмақ қызын алуға құқығы бар екеніне сенімді. Уақыт өткен сайын дау қыза түседі. Батырларын жауластырып алмау үшін дауға Абылай ханның өзі араласады.

Абылай хан:

Бұл талас түсті менің қарауыма,

Қайтсе де көнесіңдер балауыма.

Бәріңді көріп өзі таңдау қылсын,

Бұйырдым «тұтқын қыздың өз қалауына».
Жүргізуші: Абылайдың ержүрек әрі келбетті батырларының бірін таңдап, қалмақ қызы тағдырына көнген еді. Бірақ өзінің сүйген адамы болғандықтан қыз жүрегі бұл шешімге көнбей, тұтқында өмір сүргісі келмейді.

Қалмақ қызы:

Құлдық тақсыр, төреңізге,

Тағдырдың салған ісін көреміз де.

Адамды жете байқап сынамасақ.

Бір көріп, тура баға береміз бе?

Тиейін садағы ұшқыр мергеніңе,

Көзіммен асқандығын көргеніме.

Байланған мына шыңның қақ басына,

Жаулықты атып, жығып бергеніне.
Жүргізуші: Бұл шешімге барлығы келіседі. Батырлар бәрі шетінен мерген, жебелері атқан жеріне жетпей қалған емес. Алғашқы болып Махмұтжан батыр шығады. Бірақ оның атқан жебесі тау шыңына жетпей қалады. Мейрамбек батырдың да жебесі тастардың арасында қалып қояды. Зауырбек батыр жебесі де қыз орамалына жетпейді. Қыз талабын ешкім де орындай алмайды. Батырлардың оқтары оның орамалына жетпейді. Сонда батырлар кім де кім қызға бірінші болып жетсе, сол қызды алады деп шешеді. Бірақ қалмақ қызы тау үстінен құлап, көлге түседі.Сол кезден бастап көлдің ішінде сұлу қалмақ қызына ұқсайтын Жұмбақтас деп аталған тас пайда болды. Ал биік тауға Оқжетпес деген ат берілді.

Слайд 16 Жұмбақтас

Слайд 17 (5 Видео - Піл1 мин 45 сек.)

Ведущий: Казахская земля славится своими батырами. Об их могучей силе и храбрости сложено множество легенд и сказаний. История одного такого батыра хорошо известна в этих краях.

Слайд 18. (6. Видео Жеке батыр (1 мин 50 сек.)

Слайд 19 Березки

Ведущий: Молодежь аулов, расположенных вокруг Бурабая, похоже, была сплошь из любителей искусства. Они собирались на лужайке между лесом и восточной частью Кумисколя и проводили игры, пели песни, устраивали танцы. Об играх и веселье узнает хан.Хан, переодевшись в простого джигита в сопровождении одного из нукеров, тоже пришел на игрища и стал одним из многих, кто хотел посмотреть на веселье молодежи. Никто не узнал в скромном жигите всесильного хана. Одни игры сменяли другие м веселье разгорелось вовсю.Пришла очередь показывать искусство танцев. На середину лужайки вышли девушки, как березки белые в свете полной луны, и устремились в хоровод.

Исполняется танец девушек-березок. «Жайлауда»

Развевающиеся белые платья, вихрь кружения слились в прекрасное.



(Пауза, шторы закрываются. )

Слайд 20 Березки

Ведущий: Увидев хана, танцующие девушки засуетились не зная, куда деваться, где спрятаться. Они замерли в танце, да так и остались стоять, превратившись в молодых березок.

Танцуют берёзки на озере дивном,
Их кроны качает лишь ветер шальной,
Растут изгибаясь, как в вальсе старинном,
Былины и песни слагает прибой...
Легенды, сказания, слово людское
Ничто не смутит их, красой неземной…


(Пауза, шторы открываются. )
Жүргізуші: Бүгінде Бурабайға демалуға келгендер «Билейтін ақ қайындарды» қарамай кетпейді. Олар расында көңілді билеп жүрген әдемі кыздарға ұқсайды.

(Пауза, шторы закрываются, девушки уходят. )

Слайд 21 (7. Видео «Три сестры»)

Слайд 22 Горы

Жүргізуші: Сахнада Біржан салдың «Желдірме» әнімен Сәйкен Балнұр, Қызылорда облысы. Қарсы алыңыздар!

Слайд 23 Певцы-импровизаторы
Ведущий:

Чудесная земля Бурабай взрастила многих народных певцов и акынов – Биржан-сал, Акан-серэ, Сакен Сейфуллин, Балуан Шолак, Үкілі Ыбырай. Их поэтическое наследие вошло в сокровищницу казахской литературы и музыкальной культуры. Написанная в Бурабай поэма Сакена Сейфуллина «Кокшетау» вобрала в себя краски, запахи и звуки легендарного оазиса в степи.



Слайд 24 Горы

Жүргізуші: сахнаға «Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығының қазақ тілі мен әдебиет пәнінің мұғалімі Сәкен Мейрамұлын шақырамыз.
Сәкен Сейфуллиннің «Көкшетау»

поэмасынан үзінді.
Арқаның кербез сұлу Көкшетауы,

Дамылсыз сұлу бетін жауған жауын.

Жан-жақтан ертелі –кеш бұлтар келіп,

Жүреді біліп кетіп есен –сауын.


Сексен көл Көкшетаудың саясында,

Әрқайсы алтын кесе аясында,

Ауасы дертке дауа ,жұпар иісін.

Көкірек қанша жұтса, тоясың ба?


Ырғалған көкке бойлап қарағайы,

Қасында көк желекті аппақ қайың,

Жібектей желмен шарпыл төңіректі,

Балқытып мас қылады иіс майы.


Көкпеңбек шың басынан мұнар кетпес,

Басына атсаң дағы оғың жетпес,

Бір жұтсаң Көкшетаудың жұпарынан,

Өлгенше көкірегіңнен құмар кетпес.


Слайд 25 Смирнов
Ведущий: Бурабай известен своими Олимпийскими чемпионами как Смирнов Владимир Михайлович, член исполкома Международного Олимпийского комитета, Заслуженный мастер спорта СССР (1988), четырёхкратный чемпион мира, 4-кратный серебряный и 2-кратный бронзовый призёр Олимпийских игр, многократный чемпион СССР по лыжным гонкам.

Слайд 26 Видео Азиада

В 2011 году 22 января наш регион стал десятым по счёту, принимающим огонь Седьмых Азиатских игр, и первым, где эстафета прошла в двух местах, Бурабайском районе и в областном центре, где участвовали наши балдауреновцы и сотрудники центра. Финишировал с факелом на поляне Абылай-хана наш земляк Владимир Смирнов.



Слайд 27-28 (Видео 8 озера– 36 сек.)

Ведущий:

И восемьдесят голубых озер,


Как пиалы,
Полны живою влагой.
И воздух здесь
Пьянящей льется брагой,
Что лишь острит,
А не туманит взор.

Бурабай – край многочисленных озер. Наиболее глубокое озеро Щучье, расположенное у восточных подножий хребта «Жеке-Батыр». Длина озера -7 км, ширина более 3 км, а глубина достигает 18 метров.



Озеро Боровое (Аулиеколь), расположено на высоте 319 м над уровнем моря.

Озеро Большое Чебачье отличается неповторимой красотой. Воды его глубоки (до 30 м) и прозрачны. Большое Чебачье и Малое Чебачье соединяет маленькая шумная речка Громотуха. Особенно красив Иманаевский ключ.

Слайд 29 (Видео Казахстан)
Жүргізуші: сахнада «Тәуелсіз Қазақстан» әнімен Жұмабай Абылай ,

Алматы қаласы. Қарсы алыңыздар!
Слайд 30 (Видео Национальный парк Бурабай)
Слайд 31 (Видео 9 Флора -21 сек.)




Слайд 32 Растения

Жүргізуші: Бурабай жерінде өсімдіктің 757 түрі бар, оның 109 қорғауды қажет етеді. 12-сі Қызыл кітапқа енгізілген, 65 % қарағай, 31 % қайың, 3 % көк терек және 1 % бұталар құрайды. Бурабайдың табиғатында өсіп жатқан итмұрын, кермек жалбыз, жұпаргүл, өгейшөп, түймедақ, шиегүл, жолжелкен және қарағай ағаштары өте көп. Оларды медицинада қайнатпа шөп ретінде,емдік шараларға көп қолданады.

Слайд 33 Животный мир

Ведущий: Благодаря разнообразию растительного мира очень богата фауна: здесь обитает 305 видов животных, что составляет 36 % всей фауны Казахстана, причем 40 % из них обитают здесь на границах своих ареалов проживания, 13 видов занесены в Красную книгу.
Слайд 34 Балдаурен
Жүргізуші: Дәл осы жерде, «Бурабай» ұлттық паркінің аймағында,Щучье көлінің жағасында жыл бойы балалардың сыңғырлаған күлкілері кетпейтін «Балалар Арманының Аралы» «Балдәурен» Республикалық оқу-сауықтыру орталығы орналасқан.

Слайд 35 Н.Ә. Назарбаев

Ведущий: И в таком прекрасном живописном уголке природы Казахстана был построен Республиканский учебно-оздоровительный центр «Балдаурен», инициатором создания которого является Президент Республики Казахстан Нурсултан Абишевич Назарбаев. Сюда съезжаются ребята со всех уголков нашей необъятной Родины, чтобы не только отдохнуть и укрепить здоровье, но и побольше узнать об этом замечательном крае.
Слайд 36-37 «Математическая Олимпиада»

В 2010 году здесь в «Балдаурене» прошла 51 Международная математическая олимпиада, где участвовали дети с 98 стран мира.



Слайд 38 Видео

Сахнаға Ержанат пен Асұлан шығады

Ержанат: Шынында да мынадай сұлу жерді көріп тұрып, шабыттанбау мүмкін емес екен.

Көгілдір Көкшем, көгілдір шәйі пердені аш,

Қасқаятүсші, Оқжетпесім менің, нар маңғаз.

Ұйқыда жатқан оян сен, Жеке батырым,

Тас болып қатқан ақбурам тұрып, маң-маң бас.

Бурабайлы Көкшем, сен бар ғой жердің нарысың,

Байсалды Көкшем, сен бүгін қазақ арысың!

Асұлан: Міне, осындай жер жәннатын көріп, емренбейтін, тебіренбейтін қазақ бар ма? Ержанат, сен түгіл, мына отырған балалардың өзі шабыттанып кетті ғой. Онда осы балаларға сөз кезегін берейік.

Слайд 39-42 озеро Боровое, Оқжетпес, Жұмбақтас
Жүргізуші: Сахнада өз шығармашылықтарымен Әмірбай Ғасырбек-Қызылорда облысы, Романико Анна - Ақмола облысы, Раимбаева Луиза-Жамбыл облысы, Тұрсынбек Нұрбек – облысы, Абаев Ержігіт-Маңғыстау облысы.

Бурабай

Бурабайдың табиғаты неткен көркем,

Әлі де жаяды ол үлкен өркен.

Табиғатын көргенде талай адам,

Таңқалып, шапағатын, нұрын төккен.

Бурабайда «Балдәуренім» орналасқан,

Көкшетауда талай, талай арман асқан.

Неткен көркем, Бурабайдың табиғаты,

Өзені мен көлдері асып, тасқан.

Бурабайым, қазағымның мақтанышы,

Табиғатты, о адамзат, таптамашы.

Табиғатты ат салып қорғайықшы,

Азаматтар табиғаттан аттамашы.
Кокшетау

Вдали за сопки солнце прячется,

За день землю обласкав,

А я стою у и все смотрю на Кокшетау.

Он в красивых отблесках заката

К живописным сопкам льнет,

Как будто он плывет куда-то

По озерной глади вод.

Улиц линии прямые,

В обрамлении тополей,

Кто встречает их впервые

Тот и сам душой – светлей.

Не обижу Алатау,

Там красиво, спору нет.

Но мне милее Кокшетау.

Балдәурен

Арналады бұл жырым Балдәуренге,

Көздің жауын алады көрген кезде.

Келгеннен – ақ көрініп тұр кереметің,

Ғашық болдым мен саған бір көргенде.

Балдәуренім сен ғажапсың, ғажапсың,

Әр баланың ойындағы армансың.

Мен мұнда келгеніме қуанамын.

Әр кез сен арманымда болғансың.

Балдәуренім пай-пай-пай!

Ғажапсың ай

Сен менің арманымсың, жанған ұдай

Өзіңде жүре берген қандай бақыт,

Үйге қайтсақ, қайтадан армансың-ай!



Боровое

Ты возник средь степей, у причудливых гор,

И вдыхаешь их воздух целебный.

Окружают тебя березовый хор

Да поля, что по осени хлебны.

В серебристых озерах небес простота,

В речках звезды сверкают игриво.

Все бы было не так без тебя, Боровое,

А с тобою все это красиво.

Балдәурен

Жасыл желек, көк шалғын, Жер анасы,

Қары қалың Көкшетаудың кең даласы.

Бурабайдың жағасында орналасқан

Балдәуренде демалған бар баласы.

Таулы үлкен, көгілдір көк Көкшетау,

Балдәуренге ақыры менде жеттім-ау.

Достарыммен демалып бұл жерде мен,

Рахаттанып, шаттанып бір қалдым-ау.


Слайд 36 (10 Видео Бурабай )

Жүргізуші: Сахнада «Қазақстан» әнімен ұйымдастырушы-ұстаз Ержанат.

(На сцену выходят все участники мероприятия)

Ведущий: И на этом мы заканчиваем наше путешествие по прекрасному легендарному краю Бурабай! Совсем скоро вы сами станете свидетелями этой неповторимой красоты красок природы и прикоснетесь к великому духовному наследию – истории казахского народа.

Жүргізуші: «Талай сыр ертегіні ел айтады,

Ызыңдап таудан соққан жел айтады.

Сырласып сыбырласқан жапырақтар

Күндіз-түн күңіренген көл айтады»



– дей келе «Арқаның алтын алқасы» атты саяхатымыз шегіне келіп жетті.
Балдәуренде қалыптасқан жақсы дәстүр бойынша, қадірлі қонақтарымызды ду қол шапалақпен шығарып салайық!






: wp-content -> uploads -> lessons
lessons -> Тесты по казахской литературе для подготовки к ент 2013
lessons -> Сабақтың мақсаты : Білімділігі: Сөз таптары туралы білімдерін еске түсіру, қайталау, бір жүйеге келтіру
lessons -> Сынып жетекшісі : Беркимбаева А. З тақырыбы : «Ана – гүл, ана – жыр, ана – өмір шуағы». Мақсаты
lessons -> Мерекелік шара тақырыбы
lessons -> Сабақтың тақырыбы : Ғұндар жəне халықтардың ұлы қоныс аударуы, батысқа қарай аттануы, ғұндар Еуропада, Аттила
lessons -> Сабақтың тақырыбы
lessons -> Великий Шелковый путь важнейшая торговая трасса
lessons -> Сабақ жоспары (Өңделген оқулық бойынша жасалған) Алматы 2010
lessons -> Тақырыбы: Аңдардың,үй жануарларының қысқы тіршілігі. Мақсаты: Сабақтың мақсаты: а білімдік
lessons -> Сабақтың тақырыбы: Табу Сабақтың мақсаты: Білімділік




©tilimen.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет